Os艂abiony uk艂ad odporno艣ciowy, niewielka ilo艣膰 艣wiat艂a s艂onecznego oraz ograniczony dost臋p do 艣wie偶ych warzyw i owoc贸w. To trzy bol膮czki okresu zimowego, odpowiedzialne za zwi臋kszon膮 zachorowalno艣膰 na infekcje bakteryjne i wirusowe. Aby chroni膰 nasze zdrowie, cz臋sto si臋gamy po preparaty witaminowe.

Zima to bez w膮tpienia okres, w kt贸rym powinni艣my zatroszczy膰 si臋 o uk艂ad immunologiczny. Zimow膮 por膮 mechanizmy odporno艣ciowe organizmu ulegaj膮 os艂abieniu. Stajemy si臋 bardziej podatni na infekcje. Co gorsza, ch艂odne i wilgotne 艣rodowisko sprzyja namna偶aniu si臋 drobnoustroj贸w chorobotw贸rczych, suche za艣 i zamkni臋te pomieszczenia, w kt贸rych sp臋dzamy wi臋kszo艣膰 czasu, u艂atwiaj膮 patogenom przemieszczanie si臋. W takich warunkach nietrudno o infekcj臋. Negatywny wp艂yw na nasze zdrowie i samopoczucie ma te偶 niewielka ilo艣膰 艣wiat艂a s艂onecznego, co tak偶e zaburza procesy immunologiczne organizmu, a dodatkowo powoduje senno艣膰 i obni偶a aktywno艣膰 fizyczn膮. Kolejn膮 zimow膮 bol膮czk膮 jest sezonowy niedob贸r 艣wie偶ych warzyw i owoc贸w, kt贸ry zuba偶a codzienn膮 diet臋. Panaceum na zimowe utrapienia staj膮 si臋 witaminy, zw艂aszcza C i D. Czy zim膮 suplementacja tych substancji jest nam niezb臋dna?聽

Remedium na przezi臋bienie?

Witamina C (kwas askorbinowy) od dziesi臋cioleci stanowi podstawowe wyposa偶enie typowej polskiej apteczki. Bez w膮tpienia witamina C jest nam niezb臋dna do 偶ycia. Organizm cz艂owieka, w przeciwie艅stwie do wi臋kszo艣ci zwierz膮t (z wyj膮tkiem ma艂p, 艣winek morskich i nietoperzy), nie ma zdolno艣ci do samodzielnego wytwarzania witaminy C. Musi j膮 przyjmowa膰 ze 藕r贸de艂 zewn臋trznych 鈥 z po偶ywienia lub wytwarzanych syntetycznie preparat贸w medycznych. W przeciwnym razie mo偶e si臋 nabawi膰 problem贸w zdrowotnych. Niedob贸r witaminy C w skrajnych przypadkach mo偶e doprowadzi膰 do szkorbutu 鈥 choroby wielonarz膮dowej, niegdy艣 powszechnej w艣r贸d marynarzy, kt贸ra objawia si臋 samoistnymi krwawieniami oraz przerostem dzi膮se艂. Wsp贸艂cze艣nie jednak schorzenie to jest rzadko艣ci膮, a dobowe zapotrzebowanie na witamin臋 C zwykle zaspokaja zbilansowana dieta, szczeg贸lnie bogata w papryk臋, natk臋 pietruszki, czarn膮 porzeczk臋, a tak偶e cytrusy.

Kwas askorbinowy pe艂ni w organizmie cz艂owieka wiele wa偶nych funkcji. Bierze udzia艂 w syntezie kolagenu, niekt贸rych hormon贸w i transmitero虂w. Uczestniczy w przemianach steroid贸w i t艂uszcz贸w. Reguluje wch艂anianie 偶elaza i wapnia. Wspomaga odbudow臋 tkanek w czasie gojenia si臋 ran. Reguluje ci艣nienie t臋tnicze oraz obni偶a st臋偶enie glukozy. Do tego zwi臋ksza odporno艣膰 organizmu, jednak偶e, nie tak bardzo jak zwyk艂o si臋 przez dziesi臋ciolecia uwa偶a膰. Wyniki bada艅 fi艅skich naukowc贸w wykaza艂y, 偶e kwas askorbinowy nie 艂agodzi objaw贸w przezi臋bienia ani nie skraca jego trwania. Pomocne jednak mo偶e by膰 profilaktyczne stosowanie witaminy C. Okazuje si臋, 偶e za偶ywana przez osoby zdrowe wp艂ywa na skr贸cenie czasu choroby o 8 procent u doros艂ych i 14 procent u dzieci, a zatem niezbyt znacz膮co. Co ciekawe, wyj膮tek stanowi jedna grupa 鈥 osoby pracuj膮ce fizycznie i sportowcy. W ich przypadku profilaktyczne, regularne stosowanie witaminy C zmniejsza ryzyko wyst膮pienia przezi臋bienia o 50 procent.聽

Co istotne, najwa偶niejsz膮 funkcj膮 biologiczn膮 witaminy C w organizmie jest synteza kolagenu, czyli bia艂ka wyst臋puj膮cego w niemal wszystkich tkankach organizmu, g艂贸wnie w sk贸rze. Z wiekiem ilo艣膰 kolagenu zmniejsza si臋, co wp艂ywa mi臋dzy innymi na procesy starzenia si臋 sk贸ry. 呕eby temu przeciwdzia艂a膰, warto stosowa膰 kremy zawieraj膮ce witamin臋 C. Ponadto kwas askorbinowy chroni sk贸r臋 przed dzia艂aniem wolnych rodnik贸w, spowalniaj膮c w ten spos贸b procesy starzenia, a tak偶e chroni膮c przez promieniowaniem UV oraz innymi czynnikami zewn臋trznymi.聽

Antidotum na brak s艂o艅ca

Kolejn膮 zimow膮 witamin膮 jest cholekalcyferol, czyli witamina D. W tym przypadku naukowcy nie maj膮 w膮tpliwo艣ci 鈥 suplementacja jest jak najbardziej wskazana. Cholekalcyferol odpowiada za gospodark臋 wapniowo-fosforanow膮. Zapewnia w艂a艣ciw膮 mineralizacj臋 ko艣ci, jest te偶 niezb臋dny do prawid艂owego funkcjonowania uk艂ad贸w: nerwowego, odporno艣ciowego i hormonalnego.聽

Witamina D jest wytwarzana w sk贸rze pod wp艂ywem dzia艂ania promieni s艂onecznych. Ze wzgl臋du na niewystarczaj膮ce nas艂onecznienie du偶ej cz臋艣ci globu, znaczna cz臋艣膰 ludzko艣ci cierpi na jej niedob贸r. Co istotne, substancj臋 mo偶na dostarcza膰 do organizmu wraz z po偶ywieniem. Wyst臋puje ona przede wszystkim w rybach morskich, olejach ro艣linnych, jajkach i produktach mlecznych, jednak偶e w ograniczonej ilo艣ci. Dlatego za偶ywanie suplement贸w z witamin膮 D jest wysoce wskazane w okresie jesienno-zimowym, od pa藕dziernika do kwietnia, a w przypadku ma艂ego nas艂onecznienia i du偶ych niedobor贸w tak偶e od maja do wrze艣nia.聽

Szacuje si臋, 偶e niedob贸r witaminy D mo偶e dotyczy膰 od 28 do nawet 100 proc. Europejczyk贸w. Odsetek jest wy偶szy u os贸b hospitalizowanych, senior贸w, a tak偶e pacjent贸w z osteoporoza台. Badania prowadzone w ostatnim czasie przez australijskich naukowc贸w na grupie ponad 300 tys. os贸b dowiod艂o, 偶e niedostateczna ilo艣膰 witaminy D wyra藕nie podnosi ryzyko przedwczesnego zgonu.聽

Suplementacj臋 warto rozpocz膮膰 ju偶 w pierwszych dniach 偶ycia, pami臋taj膮c o zalecanych dawkach dla poszczeg贸lnych grup wiekowych. M艂odzie偶 w okresie dojrzewania oraz doro艣li powinny za偶ywa膰 800-2000 IU, seniorzy za艣 nawet dwa razy wi臋cej. Warto pami臋ta膰, 偶e mo偶liwe jest przedawkowanie witaminy D, ale w przypadku przekroczenia dobowych dawek uznawanych za bezpieczne dla cz艂owieka, czyli 4000 IU. Nie jest jednak dok艂adnie okre艣lone, jakie konkretnie warto艣ci mog膮 by膰 niebezpieczne.