Dominika Ciemi臋ga to projektantka i undergroundowa influencerka, ktra pod mark膮 Trash Couture tworzy ubrania z u偶ywanych ciuch贸w, skrawkw, 艣mieci. Pokazuje, 偶e moda z odzysku budzi po偶膮danie, sprzedaje si臋 i daje poczucie sprawczo艣ci.

Kiedy po raz pierwszy wzi臋艂a艣 do r臋ki co艣, co jest tzw. 艣mieciem i zrobi艂a艣 z tego co艣, co 艣mieciem nie jest? Pami臋tasz ten moment?

Jasne! To zacz臋艂o si臋, gdy w wieku 12 lat dosta艂am na Miko艂aja pierwsz膮 maszyn臋 do szycia. Wtedy przerabia艂am wszystkie szmaty, kt贸re by艂y dost臋pne 鈥 zbiera艂am r贸偶ne materia艂y, stare 鈥瀌ziady鈥, 艣cierki od jednej i drugiej babci, od mamy, jakie艣 d偶insy potargane od mojego ojca. Kiedy艣 nie by艂o takiej wielkiej nadprodukcji, wi臋c moja mama niech臋tnie dawa艂a mi te rzeczy, bo trzyma艂o si臋 je na wszelki wypadek, my艣l膮c, 偶e przecie偶 鈥瀞i臋 przydadz膮鈥. Dzi艣 to brzmi absurdalnie.聽

Wtedy to nie by艂y dla Ciebie 艣mieci, prawda?

No nie! Dopiero p贸藕niej, gdy ubrania by艂y coraz bardziej dost臋pne, 艂atwiej stawa艂y si臋 艣mieciami do wyrzucenia.聽

Kiedy zacz臋艂a艣 艣wiadomie my艣le膰 o tym, 偶e tak naprawd臋 zmieniasz warto艣ci?

Dopiero trzy lata temu i zainspirowa艂 mnie do tego projektant, Tomasz Armada, bo on wykorzystywa艂, tak zupe艂nie oficjalnie, ubrania z lumpeks贸w i przerabia艂 je na swoje modowe konstrukcje. Zauwa偶y艂am, 偶e to, co ja robi艂am jako dziecko, jest spo艂ecznie akceptowane i doceniane przez wielki 艣wiat mody, 偶e o tym si臋 pisze, na przyk艂ad w magazynach 鈥濾ogue鈥 czy 鈥濫lle鈥. Zacz臋艂am wtedy 艣wiadomie robi膰 to, co wcze艣niej robi艂am bezwiednie. Korzysta艂am ze zgromadzonych przez lata szmat, kt贸re le偶a艂y na strychu, kt贸re kupowa艂am w lumpeksach nie wiedz膮c, co z nimi dalej robi膰. Chodzi艂am po wystawkach, po ludziach z grupy 鈥濽waga! 艢mieciarka jedzie鈥, kt贸rzy oddawali to, co im zalega艂o. By艂y to poplamione ciuchy, skraweczki materia艂贸w, kt贸re mi si臋 podoba艂y, wi臋c je przechowywa艂am i si臋 z nimi przeprowadza艂am, jak z jakimi艣 skarbami. Wtedy te 艣mieci, kt贸re inaczej musia艂abym wyrzuci膰, zacz臋艂am ju偶 艣wiadomie zamienia膰 w mod臋. I teraz skupiam si臋 na modzie i na tym, 偶eby jak najwi臋cej materia艂贸w przerabia膰, informowa膰 o tym, jak gigantycznym problemem jest nadprodukcj膮.聽

Czemu Ty, jak przechodzisz obok g贸ry szmat, to nie mo偶esz si臋 pohamowa膰 i zawsze musisz co艣 z tej g贸ry zabra膰?

Bo przera偶a mnie takie marnotrawstwo! Ju偶 w gimnazjum, gdy mia艂am 15 lat i je藕dzi艂am do Krakowa do galerii handlowej, to wydawa艂o mi si臋, 偶e co艣 jest nie tak, 偶e tych szmat jest jaka艣 potworna ilo艣膰. A wtedy sieci贸wki mia艂y dobr膮 jako艣膰, wi臋c t-shirt nosi艂am przez 3 lata albo i przez 8, a nie do trzeciego prania. Wtedy si臋 w og贸le nie m贸wi艂o o nadprodukcji. Dopiero po latach zacz臋艂am o niej czyta膰 鈥 o tym, ile rzeczy idzie na wysypiska, ile si臋 marnuje zasob贸w ludzkich i planety. Bawe艂na to jest tkanina naturalna, a poliester przecie偶 powstaje z ropy naftowej, wi臋c to s膮 zasoby naturalne! Gdy wyrzucamy ubrania, wszystko si臋 marnuje i jest gigantycznym obci膮偶eniem dla planety. Wi臋c by艂am tym wtedy bardzo przej臋ta i my艣la艂am, 偶e moje dzia艂ania typu wyci膮ganie ze 艣mietnik贸w s膮 bardzo istotne i pomocne dla planety. Im bardziej si臋 wdra偶a艂am w ten temat, tym lepiej rozumia艂am, 偶e jest to dzia艂anie na skal臋 mikro, bardziej symboliczne ni偶 o realnym wp艂ywie. Teraz wiem, 偶e m贸j upcykling i projekty modowe same w sobie niewiele zmieniaj膮. Co robi膮, to inspiruj膮 ludzi i pokazuj膮, 偶e ten drugi obieg i drugie 偶ycie rzeczy mog膮 by膰 cool, a nawet lepsze ni偶 produkcja masowa.

Gdy tylko ekologia wyp艂yn臋艂a na powierzchni臋 masowej 艣wiadomo艣ci, natychmiast pojawi艂 si臋 jej z艂y bli藕niak greenwashing. Jak to wygl膮da z Twojej perspektywy?

No wkurzam si臋, bo dla kogo艣, kto si臋 nie interesuje tematem i nie dr膮偶y, ta 鈥瀦ielona metka鈥 z informacj膮, 偶e ciuch jest w 0,5 proc. ze zrecyklingowanego poliestru, jest usprawiedliwieniem. Daje poczucie, 偶e kupowanie takiego produktu to nie konsumpcyjne zadowalanie si臋, a 鈥瀝atowanie 艣wiata鈥. Greenwashing trafia do ludzi, kt贸rzy i tak nie byli zainteresowani tematem, a zielona metka jest usprawiedliwieniem dla nowych zakup贸w.聽

Czy w starcie Twojej marki Ciemi臋ga Trash Couture pomog艂a wystawa 鈥濶owej Kolekcji鈥 Domu Mody Limanka w Muzeum Sztuki w 艁odzi, kt贸ra by艂a takim swobodnym upcyklingiem kolekcji muzealnej i dzie艂 uznanych artyst贸w?

Przed kolektywem Dom Mody Limanka funkcjonowa艂am sobie w Internecie jako taka undergroundowa influencenka, 艣mieszna dziewczyna z kana艂u lajtowylajt, robi膮ca stylizacje na kontrowersyjne tematy. Po kolektywie, po romansie z instytucjami kultury, pojawi艂a si臋 moja marka Trash Couture, czyli 鈥瀢ysokie krawiectwo ze 艣mieci鈥. Moi klienci to s膮 moi fani z YouTube鈥檃, bo jeszcze przed kolektywem prowadzi艂am kana艂, na kt贸rym pokazywa艂am stylizacje z lumpeksu na r贸偶ne okazje, w stylu 鈥瀞tylizacja za 5 z艂otych na chrzciny鈥 albo 鈥瀞tylizacja na grobbing鈥. Wi臋c to w艂a艣nie moi fani z YT byli pierwszymi klientami. Jednak praca w Domu Mody Limanka, kt贸ry by艂 troch臋 偶artem przekszta艂conym w co艣 powa偶nego, wystawy w Muzeum Sztuki i w Zamku Ujazdowskim, czyli w wa偶nych instytucjach, to by艂o co艣 du偶ego. To nas uwierzytelni艂o jako tw贸rc贸w. Mieli艣my wywiady do 鈥濾ogue鈥檃鈥, 鈥濫lle鈥 czy dla radiowej Tr贸jki. Wtedy zrozumia艂am, 偶e chc臋 偶y膰 z tego, co kocham i w czym widz臋 sens. Tak bardzo mnie to poch艂on臋艂o, 偶e postanowi艂am te upcyklingowe ubrania sprzedawa膰, zarabia膰 na nich, by m贸c robi膰 ju偶 tylko to. Bo tylko w tym widz臋 sens.聽

Jaki wi臋c masz na siebie pomys艂?

Trzy lata temu wymy艣li艂am Trash Couture, czyli taki projekt, kt贸ry 艂膮czy przeciwie艅stwa. Houte Couture to ekstrawaganckie krawiectwo z najwy偶szej jako艣ci materia艂贸w, unikatowe, r臋cznie robione, dopracowywane przez wiele os贸b, niedost臋pne dla przeci臋tnego cz艂owieka. A ja sobie wymy艣li艂am takie krawiectwo ze 艣mieci. Ju偶 by艂am w tzw. normalnej pracy, np. w biurze architekta. Szycie by艂o wtedy moim hobby. Zbyt mnie to m臋czy艂o. By艂am nawet w 艁odzi na drugim roku studi贸w magisterskich na architekturze, ale potr膮ci艂a mnie kobieta, gdy jecha艂am na rowerze, z艂ama艂am r臋k臋 i uzna艂am, 偶e to jest idealny moment, 偶eby sko艅czy膰 chodzenie na studia. Potem pojawi艂 si臋 Dom Mody Limanka. Z mark膮 wystartowa艂am, gdy rozwi膮zali艣my nasz kolektyw i w ten spos贸b do moich youtube鈥檕wych fan贸w do艂膮czyli fani DML. Najwi臋cej klient贸w dosz艂o podczas pandemii, kiedy po艣wi臋ca艂am si臋 tylko Trash Couture.

Zacz臋艂am te偶 szy膰 maseczki: koronkowe, komunijne, jedwabne, bo mia艂am tyle tych materia艂贸w! Pomy艣la艂am, 偶e mo偶e ludzie chcieliby nosi膰 na twarzach co艣 艂adnego, a nie jakie艣 dziadostwo brzydkie, kt贸rego by艂o wtedy du偶o. Potem przesz艂am program dotacyjny i zmieni艂am hobby w legalny biznes. To jest sens mojego 偶ycia i nie b臋d臋 tego robi膰 przy okazji. Szyj臋 rzeczy ze 艣cink贸w od podstaw, ale te偶 korzystam z gotowych ubra艅 z lumpeksu, kt贸re przerabiam po swojemu 鈥 dodaj臋 w艂asne grafiki czy naszywki. Kupuj膮 to ludzie m艂odzi z 鈥瀗ormaln膮鈥 prac膮 albo ci, kt贸rzy si臋 interesuj膮 drugim obiegiem. Ca艂y czas staram si臋 co艣 wymy艣la膰, dbaj膮c, 偶eby jednak nie zatra膰 idei upcyklingu. Bo bardziej chodzi tu o ide臋 ni偶 o jakie艣 niesamowite bogacenie si臋.聽

Rozmawia艂a Karolina Dro偶d偶

karolinamimochodem.pl