Problem doskonale znaj─ů inspektorzy handlowi, kt├│rzy regularnie sprawdzaj─ů bezpiecze┼ästwo zabawek i ÔÇô niestety ÔÇô nie maj─ů dla nas dobrych wiadomo┼Ťci. Tylko podczas jednej z kontroli a┼╝ 19 z ponad 200 rzeczy zawiera┼éo niedozwolone st─Ö┼╝enia ftalan├│w, a 20 mia┼éo zbyt wysoki poziom pierwiastk├│w ci─Ö┼╝kich. Do tego prawie po┼éowa zabawek by┼éa ┼║le oznakowana.

Ftalany i szkodliwe barwniki

Ftalany to substancje, kt├│re zmi─Ökczaj─ů materia┼éy plastikowe. Mog─ů jednak w przysz┼éo┼Ťci przyczyni─ç si─Ö do problem├│w z p┼éodno┼Ťci─ů. Inspektorzy stwierdzili, ┼╝e ich dopuszczalny poziom zosta┼é przekroczony na przyk┼éad w lalkach z mi─Ökkimi g┼éowami, figurkach konik├│w i kucyk├│w, skakankach oraz pi┼ékach. W jednej z lalek inspektorzy odkryli przekroczon─ů zawarto┼Ť─ç rakotw├│rczych barwnik├│w azotowych. Kontrolerzy znale┼║li te┼╝ spacer├│wk─Ö do zabawy, kt├│ra nie mia┼éa mechanizm├│w blokuj─ůcych sk┼éadanie, co grozi┼éo skaleczeniem lub zmia┼╝d┼╝eniem palc├│w dziecka. By┼éa grzechotka, z kt├│rej wypada┼éy ma┼ée, ruchome cz─Ö┼Ťci. Zdarza┼éy si─Ö p─Ökaj─ůce szwy w pluszakach albo zbyt d┼éugie nitki w maskotkach. Zastrze┼╝enia budzi┼éy te┼╝ hu┼Ťtawki, kt├│re mia┼éy zbyt cienkie liny lub nieodpowiednio przymocowane siedzisko. Grozi┼éo to upadkiem lub zakleszczeniem g┼éowy dziecka mi─Ödzy elementami zabezpieczaj─ůcymi.

Uwa┼╝aj na slimy i magnesy

Skala nieprawid┼éowo┼Ťci w skontrolowanych przedmiotach by┼éa r├│┼╝na. W zale┼╝no┼Ťci od rodzaju zabawki waha┼éa si─Ö pomi─Ödzy 35 a a┼╝ 80 proc. W wyniku bada┼ä laboratoryjnych okaza┼éo si─Ö, ┼╝e niekt├│re zabawki by┼éy szczeg├│lnie niebezpieczne, bo zosta┼éy nieprawid┼éowo skonstruowane. Jedne mia┼éy zbyt du┼╝─ů si┼é─Ö uderzenia, u innych mog┼éy od┼é─ůczy─ç si─Ö ma┼ée elementy, w wyniku czego dziecko mog┼éo si─Ö zad┼éawi─ç. Cz─Ö┼Ť─ç zabawek by┼éa niebezpieczna pod wzgl─Ödem chemicznym ÔÇô wyst─Öpowa┼éo w nich zbyt du┼╝e st─Ö┼╝enie szkodliwych substancji.

Inspektorzy handlowi mieli najwi─Öcej zastrze┼╝e┼ä do zabawek typu slime. To niezwykle popularne ostatnio w┼Ťr├│d dzieci i m┼éodzie┼╝y tzw. gluty. Niestety, stwierdzono w nich przekroczenia dopuszczalnej migracji pierwiastk├│w ci─Ö┼╝kich.

Niebezpieczne okaza┼éy si─Ö tak┼╝e magnesy neodymowe. Wytwarzaj─ů one bardzo silne pole magnetyczne, a to powoduje du┼╝─ů si┼é─Ö przyci─ůgania. Po┼ékni─Öte przez dziecko mog─ů doprowadzi─ç do tragedii. Podczas jednej z operacji lekarze usun─Öli z brzucha malucha a┼╝ 50 magnes├│w neodymowych. Medycy przestrzegaj─ů, ┼╝e tego typu elementy trudno oddzieli─ç od siebie i dlatego s─ů powa┼╝nym zagro┼╝eniem. Kulki mog─ů zwiera─ç si─Ö nawzajem przez ┼Ťciany przewodu pokarmowego, powodowa─ç niedro┼╝no┼Ť─ç, odle┼╝yny i przetoki wewn─ůtrzjelitowe. Nie da si─Ö w takim przypadku unikn─ů─ç operacji.

Nie kupuj pochopnie

Urz─ůd Ochrony Konkurencji i Konsument├│w zapewnia, ┼╝e zabawki, kt├│re stwarzaj─ů zagro┼╝enie dla zdrowia i ┼╝ycia dzieci s─ů natychmiast wycofywane ze sklep├│w. Jednak w ich miejsce wci─ů┼╝ pojawiaj─ů si─Ö nowe. Dlatego eksperci radz─ů, by przed zakupem prezentu dla dziecka dok┼éadnie sprawdzi─ç, czy produkt spe┼énia wymagania i nie jest dla niego zagro┼╝eniem. Wa┼╝ne, by mia┼é odpowiedni certyfikat. Zabawk─Ö, do kt├│rej mamy zastrze┼╝enia mo┼╝emy zg┼éosi─ç do Pa┼ästwowej Inspekcji Handlowej albo UOKiK.

Naturalna alternatywa

┼Üwietn─ů alternatyw─ů dla niebezpiecznych zabawek ze sklepu s─ů zabawki ekologiczne. S─ů oryginalne i zdecydowanie ta┼äsze od sklepowych, co w czasach rosn─ůcej inflacji ma ogromne znaczenie. No i powstaj─ů w duchu zero waste.

I tak do zrobienia figurek do zabawy mog─ů pos┼éu┼╝y─ç nam na przyk┼éad ┼╝o┼é─Ödzie, butelki z plastiku i zakr─Ötki. Przyda si─Ö te┼╝ folia, ozdoby choinkowe oraz ┼Ťcinki z blok├│w rysunkowych i bibu┼éy. Z odpad├│w bez problemu przygotujemy samochody, lalki, zwierz─ůtka, kuchenki, w├│zki, domki, roboty i samoloty. Ogranicza nas tylko wyobra┼║nia.

Do przygotowania robota potrzebne nam b─Öd─ů butelki po napojach, pude┼éka po herbacie lub kosmetykach oraz li┼Ťcie, ga┼é─Özie i kora drzew. Domki dla lalek mo┼╝na zrobi─ç z karton├│w, pude┼éek i starych desek. Innym rozwi─ůzaniem jest pude┼éko po proszku do prania ÔÇô wyjdzie z niego minidomek, kt├│ry mo┼╝emy przyozdobi─ç. W takim pude┼éku wycinamy okna oraz drzwi i wstawiamy do niego laleczki. Ogromny potencja┼é drzemie w starych meblach. Mo┼╝emy przerobi─ç niepotrzebny rega┼é na pi─Ötrowy domek dla lalek, a kredens na kuchni─Ö do zabawy.

Do wykonania zwierz─ůtka potrzebna b─Ödzie butelka, do kt├│rej dokleimy oczy z papieru, uszy z folii i ogon z szalika. Z tekturowego pojemnika do jajek wyjdzie nam aligator lub smok. Z ma┼éego opakowania robimy g┼éow─Ö zwierz─Öcia, z du┼╝ego ÔÇô tu┼é├│w. Z─Öby i oczy przygotowujemy z kolorowego papieru.

Z pude┼éek, butelek i patyk├│w powstaj─ů cuda

Kuchenk─Ö do zabawy mo┼╝emy przygotowa─ç z plastikowych butelek, kt├│re b─Öd─ů podstaw─ů. Warto wype┼éni─ç je piaskiem, by si─Ö nie przewraca┼éy. Z pude┼éka zrobimy p┼éyt─Ö grzewcz─ů, a karton b─Ödzie ┼Ťcian─ů. Wszystko obklejamy lub malujemy farb─ů. Z pude┼éek po butach mo┼╝emy zrobi─ç gara┼╝ dla samochodzik├│w. Wystarczy wyci─ů─ç otwory na wjazd auta, pomalowa─ç, wyznaczy─ç miejsca parkingowe. Dwukondygnacyjny parking wyjdzie nam z g├│rnej klapy pude┼éka, kt├│r─ů ┼é─ůczymy ze sztywnym materia┼éem s┼éu┼╝─ůcym do wjazdu. Tor dla samochod├│w bez problemu powstanie z poci─Ötego kartonu, kt├│ry pomalujemy farbami, zje┼╝d┼╝alnie dla resorak├│w mo┼╝emy za┼Ť przygotowa─ç z d┼éugiego kawa┼éka styropianu lub po┼é─ůczonych i przeci─Ötych na p├│┼é butelek.

Z kartonowego pude┼éka, bambusowych patyk├│w i spinaczy do bielizny mo┼╝na wykona─ç gr─Ö pi┼ékarzyki. Wystarczy wyci─ů─ç dziury, prze┼éo┼╝y─ç przez nie patyki i przypi─ů─ç do nich drewniane lub plastikowe spinacze. Ze sklejki mo┼╝emy zrobi─ç tablic─Ö, prawie tak─ů jak w szkole. Malujemy j─ů po prostu tzw. tablic├│wk─ů, czyli czarn─ů farb─ů, po kt├│rej mo┼╝na pisa─ç kred─ů.

Zr├│b to sam, ale uwa┼╝aj na toksyny

W domu bez problemu przygotujemy te┼╝ ciastolin─Ö. Potrzebujemy 2,5 szklanki m─ůki pszennej, czubat─ů szklank─Ö soli, trzy ┼éy┼╝ki oleju ro┼Ťlinnego, 1,5 szklanki wrz─ůcej wody oraz barwnik spo┼╝ywczy. Z tej masy mo┼╝emy te┼╝ przygotowa─ç figurki lub ozdoby na choink─Ö. Aby je utrwali─ç, trzeba upiec je w piekarniku.

Samodzielnie mo┼╝emy przygotowa─ç tzw. gniotki. Potrzebny jest do tego balon oraz ry┼╝. To banalnie proste. Wystarczy wsypa─ç ry┼╝ do balonu, zawi─ůza─ç ko┼äc├│wk─Ö i pomalowa─ç.

Bez problemu skonstruujemy proc─Ö. Do patyka wystarczy przyczepi─ç kawa┼éek gumki pasmanteryjnej. Nabojami mog─ů by─ç kulki z filcu lub z papieru.

┼Üwietnym pomys┼éem s─ů domowe puzzle. Potrzebujemy do nich patyczk├│w po lodach i mazak├│w. Na z┼é─ůczonych ze sob─ů patyczkach rysujemy ulubionego bohatera dziecka. Roz┼é─ůczamy wszystko, a zadaniem dziecka jest z┼éo┼╝enie ich ponownie w ca┼éo┼Ť─ç.

Zabawki samodzielne przygotowane s─ů unikalne i wyj─ůtkowe. Nie kupimy drugiej takiej samej rzeczy w sklepie. Trzeba tylko dopilnowa─ç, by samodzielnie zrobiona zabawka by┼éa starannie wykonana, nie mia┼éa ostrych kraw─Ödzi oraz ma┼éych, ┼éatwych do po┼ékni─Öcia element├│w. Warto zwr├│ci─ç uwag─Ö na materia┼éy, kt├│rych u┼╝ywamy. Nie powinny by─ç toksyczne i szkodliwe dla malucha.