Czy na stole wigilijnym mo┼╝e zabrakn─ů─ç karpia, ryby po grecku albo sernika? Mo┼╝e! Klasyczne dania ┼Ťwi─ůteczne mog─ů zosta─ç zast─ůpione przez ich wega┼äskie, cz─Östo zdrowsze odpowiedniki.

Grudzie┼ä 2017. Dwa dni przed Wigili─ů ÔÇô nigdzie nie ma boczniak├│w. Wojtek objecha┼é wszystkie mo┼╝liwe markety, dyskonty, ma┼ée sklepiki, warzywniaki i ryneczki. Nie ma. Sprzedawcy dziwi─ů si─Ö, bo mo┼╝e gdyby chodzi┼éo o kiszon─ů kapust─Ö, ┼Ťledzie albo karpia, to takie braki przed ┼Ťwi─Ötami by┼éyby uzasadnione, ale dlaczego przed Wigili─ů zabrak┼éo akurat boczniak├│w? Wojtek zna odpowied┼║ na to pytanie. Kilka dni wcze┼Ťniej w swoich social mediach Marta Dymek, czyli Jad┼éonomia, przypomnia┼éa przepisy na wega┼äsk─ů wigili─Ö. W┼Ťr├│d nich: bigos z boczniakami, boczniaki korzenne lub boczniaki po kaszubsku, zast─Öpuj─ůce klasyczne, ┼Ťwi─ůteczne ┼Ťledzie. Polacy ruszyli na zakupy, by postawi─ç na wigilijnym stole ro┼Ťlinn─ů przek─ůsk─Ö.

Tradycja, ale z twistem

Pokochali┼Ťmy Mart─Ö Dymek za pokazanie pysznej strony kuchni wega┼äskiej ÔÇô swoimi przepisami udowodni┼éa, ┼╝e ro┼Ťlinna kuchnia to nie tylko rozgotowane papki z soczewicy, ale pe┼éne smaku, aromat├│w i struktur dania, kt├│re niekiedy ┼éudz─ůco przypominaj─ů mi─Ösne lub rybne orygina┼éy. Jednym z hitowych przepis├│w jest seleryba po grecku, czyli wigilijny klasyk, w kt├│rym seler zast─Öpuje dorsza pod pierzynk─ů z czerwonych warzyw.

Jej wega┼äskie bigosy, warzywne pasztety, a nawet ro┼Ťlinne sosy pieczeniowe goszcz─ů na polskich sto┼éach nawet w rodzinach, kt├│re nie s─ů na diecie wega┼äskiej. ÔÇô Gdy rozmawiam z lud┼║mi, coraz cz─Ö┼Ťciej s┼éysz─Ö, ┼╝e tradycyjna kuchnia wigilijna jest dla nich za ci─Ö┼╝ka albo po prostu nie smakuje im. Przez wiele lat znosili to menu w imi─Ö dobrych relacji ze starszym pokoleniem. Ale dzi┼Ť, kiedy mog─ů ┼Ťwi─Ötowa─ç tak, jak chc─ů, szukaj─ů innego menu. Bardzo cz─Östo nie chc─ů ca┼ékowicie zrywa─ç z tradycj─ů, wi─Öc wybieraj─ů zmodyfikowane dania wigilijne, np. w wersji fit lub wega┼äskiej ÔÇô t┼éumaczy Izabella Borowska, konsultantka gastronomiczna, za┼éo┼╝ycielka portalu JemywLodzi.pl.

Co na deser?

Cho─ç Wigilia sama w sobie jest jarska, to pami─Ötajmy, ┼╝e weganie nie jedz─ů nie tylko mi─Ösa i ryb, ale tak┼╝e produkt├│w odzwierz─Öcych, zw┼éaszcza nabia┼éu. Jak wi─Öc prze┼╝y─ç ┼Ťwi─Öta bez rozkosznie aksamitnego sernika? Tu te┼╝ weganie znale┼║li odpowied┼║ na to pytanie ÔÇô tofurnik, czyli sernik z tofu. S─ů te┼╝ wega┼äskie bezserniki np. z orzech├│w nerkowca. Przepis├│w na wega┼äskie odpowiedniki klasycznych, ┼Ťwi─ůtecznych da┼ä nie brakuje w internecie. Mo┼╝e to w┼éa┼Ťnie ten moment, by poeksperymentowa─ç i zaskoczy─ç domownik├│w i go┼Ťci nowym, ro┼Ťlinnym deserem?

Strudzony w─Ödrowiec na diecie ro┼Ťlinnej

Wiele os├│b na postawione pytanie odpowie: ÔÇ×niestety nie, bo nie mam na to czasuÔÇŁ. Z pomoc─ů id─ů restauracje wega┼äskie, kt├│re oferuj─ů oryginalny, wega┼äski catering ┼Ťwi─ůteczny. Dla tych, kt├│rym brakuje czasu lub umiej─Ötno┼Ťci, maj─ů du┼╝y wyb├│r da┼ä, kt├│re urozmaic─ů klasyczny, wigilijny st├│┼é.

Wega┼äskie cateringi ┼Ťwi─ůteczne s─ů te┼╝ ÔÇ×ratunkiemÔÇŁ dla os├│b, kt├│re maj─ů w rodzinie jedn─ů lub kilka os├│b na diecie wega┼äskiej. ÔÇô To do┼Ť─ç powszechny scenariusz. Przychodz─ů osoby, kt├│re m├│wi─ů, ┼╝e szukaj─ů niewielkich ilo┼Ťci ┼Ťwi─ůtecznego cateringu ro┼Ťlinnego. Maj─ů np. zi─Öcia lub synow─ů na diecie wega┼äskiej i chc─ů, by ta osoba czu┼éa si─Ö tak samo ugoszczona jak pozostali. Rzeczywi┼Ťcie, zrobienie kilku da┼ä wega┼äskich dla jednej osoby mo┼╝e by─ç uci─ů┼╝liwe, dlatego my przychodzimy z pomoc─ů ÔÇô t┼éumaczy Gabriela Skonieczna, wsp├│┼éw┼éa┼Ťcicielka restauracji Zielona w ┼é├│dzkiej Manufakturze.

Ro┼Ťlinne dania wigilijne Zielona ma w ofercie ju┼╝ od 2016 roku. Z podpowiedzi─ů dla polskich rodzin przychodzi Izabela Bis-Niedzielska, szefowa kuchni lokalu. Co roku przygotowuje catering ┼Ťwi─ůteczny, w kt├│rym jest np. sa┼éatka jarzynowa z pieczarkami, w─Ödzonym tofu, zielonym groszkiem, natk─ů pietruszki i wega┼äskim majonezem, nie mog┼éo zabrakn─ů─ç te┼╝ pierog├│w ÔÇô tutaj z farszem z czarnej soczewicy, jarmu┼╝u, cebuli i czosnku. S─ů te┼╝ ro┼Ťlinne pasztety (z bia┼éej fasoli ze ┼Ťliwk─ů oraz z kaszy gryczanej i pieczonych warzyw), klasyczne pierogi z kapust─ů i grzybami oraz piero┼╝ki na s┼éodko z makiem i bakaliami, seler aÔÇÖla ryba po grecku i grzybowa piecze┼ä z tofu. ÔÇô Bardzo mnie to cieszy, ┼╝e Polacy otwieraj─ů si─Ö na takie urozmaicenia, nie obra┼╝aj─ů si─Ö i szanuj─ů czyje┼Ť pogl─ůdy ┼╝ywieniowe. Takie rozwi─ůzanie sprawia, ┼╝e nikt nikogo do niczego nie zmusza ÔÇô ani weganie nie oczekuj─ů, ┼╝e ca┼éa rodzina przejdzie na diet─Ö ro┼Ťlinn─ů, ani mi─Öso┼╝ercy nie b─Öd─ů wmusza─ç rodzinie pieczonego indyka na ┼Ťwi─ůtecznym obiedzie. To sytuacja win-win ÔÇô podsumowuje Iza Borowska.

Wi─Ökszo┼Ť─ç wega┼äskich da┼ä smakuje jeszcze lepiej po kilku dniach w lod├│wce, warto zatem poeksperymentowa─ç przed ┼Ťwi─Ötami i spr├│bowa─ç swoich si┼é w wega┼äskiej kuchni wigilijnej. A jak nic z tego nie wyjdzie ÔÇô zda─ç si─Ö na specjalist├│w.