Fajerwerki nie s─ů dobrym pomys┼éem na powitanie nowego roku.

Sylwestrowa noc to czas zabawy i ┼Ťwi─Ötowania nadej┼Ťcia Nowego Roku. Gdy jedni beztrosko si─Ö bawi─ů, inni - ci─Ö┼╝ko pracuj─ů. W sylwestrow─ů noc w tej drugiej grupie s─ů z pewno┼Ťci─ů lekarze i piel─Ögniarki szpitali czy pomocy dora┼║nej. Z jakimi przypadkami spotykaj─ů si─Ö tam najcz─Ö┼Ťciej i co maj─ů do tego wystrza┼éy fajerwerkowe? Odpowiedzi na te pytania udziela Magdalena Chrostowska, specjalista chirurgii og├│lnej.

Sylwester to dla pracowników medycznych bardzo intensywny czas, a na pomocy doraźnej pojawia się zdecydowanie więcej pacjentów niż w zwykłe dni.

- Najcz─Ö┼Ťciej s─ů to urazy typowe, czyli skaleczenia od szk┼éa, no┼╝y, zranienia czy st┼éuczenia zwi─ůzane z upadkiem lub pobiciem, urazy g┼éowy czy klatki piersiowej. Jednak nierzadko zdarza si─Ö, ┼╝e mamy do czynienia tak┼╝e ze skutkami nieodpowiedniego u┼╝ywania fajerwerk├│w, czyli z poparzeniami. Ofiarami takich wypadk├│w s─ů zazwyczaj m─Ö┼╝czy┼║ni w m┼éodym wieku┬á ÔÇô komentuje Magdalena Chrostowska.

W wyniku wypadku z udzia┼éem fajerwerk├│w mo┼╝e doj┼Ť─ç do drobnych lub powa┼╝niejszych oparze┼ä, a w skrajnych sytuacjach nawet do oderwania fragment├│w ko┼äczyny lub palc├│w. Ponadto, zdarzaj─ů si─Ö uszkodzenia oczu czy s┼éuchu, a tak┼╝e zatrucia przez substancje chemiczne i oparzenia dr├│g oddechowych. Co zrobi─ç w takiej sytuacji?

-Zacznijmy przede wszystkim od zadbania o w┼éasne bezpiecze┼ästwo, nale┼╝y upewni─ç si─Ö, ┼╝e zdrowiu naszemu i osoby poszkodowanej nic ju┼╝ nie zagra┼╝a ÔÇô fajerwerki mog─ů wybuchn─ů─ç ponownie. Odizolujmy ofiar─Ö wypadku od miejsca zdarzenia. Je┼Ťli jaka┼Ť cz─Ö┼Ť─ç garderoby nadal si─Ö pali, musimy ugasi─ç po┼╝ar ÔÇô u┼╝yjmy w tym celu wody, koca lub kurtki. Mo┼╝emy tak┼╝e poturla─ç poszkodowanego po ┼Ťniegu. Nigdy jednak nie u┼╝ywajmy bezpo┼Ťrednio w jego kierunku ga┼Ťnicy ÔÇô t┼éumaczy Magdalena Chrostowska, specjalista chirurgii og├│lnej i koordynator pomocy dora┼║nej w Szpitalu ┼Üw. El┼╝biety Grupy LUX MED.┬á┬á┬á

Ekspertka t┼éumaczy, ┼╝e nast─Öpne kroki, jakie powinni┼Ťmy podj─ů─ç to zdj─Öcie odzie┼╝y w miejscu poparzenia, a nast─Öpnie sch┼éadzanie go wod─ů o temperaturze oko┼éo 20 stopni Celsjusza przez 15-20 min w przypadku niezbyt g┼é─Öbokich oparze┼ä lub przykrycie mokrym, czystym materia┼éem w przypadku g┼é─Öbszych i rozleglejszych. Miejsce oparzenia nale┼╝y zabezpieczy─ç ja┼éow─ů gaz─ů. Warto zapami─Öta─ç, ┼╝e nie powinno si─Ö nak┼éada─ç na nie ┼╝adnych ma┼Ťci ani krem├│w. Mo┼╝emy, natomiast u┼╝y─ç opatrunku hydro┼╝elowego. Je┼╝eli rana powoduje silny b├│l ÔÇô podajmy leki przeciwb├│lowe.

- Je┼Ťli w wyniku wystrza┼éu fajerwerk├│w dojdzie do naderwania lub pe┼énego oderwania ko┼äczyny, najpierw zajmijmy si─Ö poszkodowanym ÔÇô ran─Ö nale┼╝y ucisn─ů─ç, najlepiej przez opatrunek, ┼╝eby zatamowa─ç krwawienie. Je┼Ťli ucisk jest nieskuteczny, nale┼╝y przy┼éo┼╝y─ç dodatkow─ů warstw─Ö gazy i poprawi─ç ucisk. Gdy mimo takich dzia┼éa┼ä miejsce┬á amputacji nadal krwawi, wyj─ůtkowo mo┼╝emy zastosowa─ç opask─Ö uciskow─ů ÔÇô koniecznie trzeba zanotowa─ç czas jej za┼éo┼╝enia. Nast─Öpnie nale┼╝y zaj─ů─ç si─Ö amputowanym fragmentem ko┼äczyny czy sk├│ry - owi┼ämy go ja┼éow─ů gaz─ů, w┼é├│┼╝my do foliowego woreczka, a nast─Öpnie do wody z lodem. Tzw. replantacja, czyli kolokwialnie m├│wi─ůc ÔÇô przyszycie fragmentu np. palca, mo┼╝liwe jest w ci─ůgu kilku godzin od zdarzenia. Nale┼╝y wezwa─ç zesp├│┼é ratownictwa medycznego i koniecznie przekaza─ç poszkodowanego wraz z amputowanym fragmentem cia┼éa ┬áÔÇô dodaje.

Czy karetka zawsze jest potrzebna?

Sylwestrowa noc to dla pogotowia bardzo pracowity czas - miejmy to na uwadze, nim zadzwonimy po pomoc. Stan nagl─ůcy, czyli taki, kt├│ry mo┼╝e skutkowa─ç istotnym uszczerbkiem na zdrowiu, to zdecydowanie jedna z sytuacji, w kt├│rej powinni┼Ťmy wezwa─ç pomoc niezw┼éocznie. Co jest powodem do niepokoju w przypadku wypadk├│w spowodowanych przez fajerwerki?

- Najcz─Östsze skutki nieprawid┼éowo wykonanego wystrza┼éu to oparzenie lub niewielkie obra┼╝enie czy zranienie. Je┼Ťli te niewielkie rany jeste┼Ťmy w stanie opatrze─ç w domowych warunkach, to po pomoc dora┼║n─ů mo┼╝na si─Ö zg┼éosi─ç osobi┼Ťcie. Natomiast je┼Ťli towarzysz─ů temu dodatkowo objawy og├│lne - przejawy wstrz─ůsu takie jak: blado┼Ť─ç, zimne poty, zaburzenia ┼Ťwiadomo┼Ťci, zmiany w zachowaniu, to wtedy bez wahania nale┼╝y wezwa─ç ratownik├│w medycznych. Podobnie nale┼╝y post─ůpi─ç w rozleg┼éych oparzeniach dr├│g oddechowych oraz amputacjach urazowych ÔÇô┬á dodaje Magdalena Chrostowska.

Je┼Ťli osoba straci┼éa przytomno┼Ť─ç, nale┼╝y j─ů po┼éo┼╝y─ç w pozycji bocznej ustalonej, natomiast je┼Ťli jest ┼Ťwiadoma ÔÇô najlepiej ca┼éy czas utrzymywa─ç z ni─ů kontakt, rozmawia─ç, a w obu przypadkach kontrolowa─ç miejsce krwawienia lub oparzenia, oczekuj─ůc na przyjazd karetki.

To warto mie─ç przy sobie tak┼╝e w sylwestra

Dobrym pomys┼éem jest, by przy organizacji sylwestrowej imprezy, do listy rzeczy do przygotowania doda─ç podstawow─ů apteczk─Ö. Je┼Ťli znajduje si─Ö ju┼╝ w domu, to przed przyj─Öciem nale┼╝y przeprowadzi─ç kontrol─Ö dat wa┼╝no┼Ťci wyposa┼╝enia. Je┼Ťli nie, to na przedsylwestrowych zakupach warto do koszyka dorzuci─ç:

  • r─Ökawiczki jednorazowe,
  • gazy i┬ágaziki niezb─Ödne do opatrzenia zranienia czy oparzenia,
  • banda┼╝e dziane i elastyczne,
  • ┼Ťrodki dezynfekuj─ůce,
  • leki przeciwb├│lowe,
  • ustnik do wykonania sztucznego oddychania.

Dzi─Öki temu ma┼éemu pude┼éeczku wszyscy uczestnicy przyj─Öcia b─Öd─ů czu─ç si─Ö bezpieczniej, a w nieprzewidzianej sytuacji, nie trzeba b─Ödzie szuka─ç w po┼Ťpiechu najbli┼╝szej otwartej apteki. Pomo┼╝e to unikn─ů─ç dodatkowego stresu, kt├│ry pojawia si─Ö w takich okoliczno┼Ťciach.

Wiele innych powod├│w, by nie strzela─ç

W ostatnich latach wiele m├│wi si─Ö o stresowych reakcjach zwierz─ůt na huk, kt├│ry powoduj─ů fajerwerki. Warto r├│wnie┼╝ pami─Öta─ç o grupach spo┼éecznych, kt├│re tego dnia tak┼╝e odczuwaj─ů negatywne skutki hucznego powitania Nowego Roku. Strachem mog─ů reagowa─ç mi─Ödzy innymi osoby starsze, ma┼ée dzieci wybudzone ze snu, a tak┼╝e np. osoby ze spektrum autyzmu. Rezygnuj─ůc z wystrza┼é├│w we w┼éasnym zakresie, dbamy nie tylko o swoje bezpiecze┼ästwo, ale tak┼╝e troszczymy si─Ö o komfort innych. Je┼Ťli chcemy tradycyjnie, czyli wystrza┼éowo, powita─ç kolejny rok mo┼╝na wzi─ů─ç udzia┼é w pokazie zorganizowanym przez profesjonalist├│w, w wyznaczonym miejscu. Je┼Ťli ostatecznie podejmujemy decyzj─Ö o┬ázakupie fajerwerk├│w na w┼éasn─ů r─Ök─Ö, to nale┼╝y to zrobi─ç odpowiedzialnie ÔÇô skorzysta─ç z┬áwiarygodnych ┼║r├│de┼é, zapozna─ç si─Ö z instrukcj─ů i co najwa┼╝niejsze nie odpala─ç ich pod wp┼éywem alkoholu.