To mo偶e by膰 jedno z najbardziej ekologicznych miejsc na Ziemi i to ju偶 nied艂ugo. Do 2030 roku Singapur chce zosta膰 zielonym miastem, a jego w艂adze i mieszka艅cy mocno anga偶uj膮 si臋 w przeciwdzia艂anie zmianom klimatu. Ich wysi艂ki ju偶 procentuj膮, do miasta-pa艅stwa Singapur po 50 latach powr贸ci艂y wydry, kt贸re uciek艂y st膮d z powodu zanieczyszczenia 艣rodowiska i wylesiania w latach 70. ubieg艂ego wieku. Na dodatek za siedem lat ma tu by膰 produkowane 30 proc. 偶ywno艣ci, kt贸r膮 jedz膮 mieszka艅cy.

Ambitne plany Singapur realizuje od pewnego czasu, a w 2021 roku dodatkowo uchwalono tu Green Plan 2030, kt贸ry ma przeciwdzia艂a膰 zmianom klimatu na wielu poziomach.

鈥 Pragmatyczny Singapur postrzega t臋 nieuniknion膮 transformacj臋 jako szans臋 rozwoju 鈥 tak w wywiadzie z bran偶owym czasopismem bran偶y budowlanej 鈥濨uildevent鈥 t艂umaczy Dymitr Malcew, polski projektant od 2010 roku mieszkaj膮cy i pracuj膮cy w Azji. 鈥 Inwestuje w innowacje technologiczne, kt贸re zwi臋kszaj膮 nie tylko efektywno艣膰 energetyczn膮, ale tak偶e niezale偶no艣膰 i samowystarczalno艣膰 w zakresie produkcji 偶ywno艣ci. Przyk艂adami mog膮 by膰: najwi臋ksza na 艣wiecie farma wertykalna, dynamiczny rozw贸j przemys艂u food tech czy coraz bardziej powszechne stosowanie sztucznej inteligencji.

呕ywno艣ciowy plan jest bardzo ambitny 鈥 jak napisa艂 portal Miasto2077, w 2030 roku Singapur chce produkowa膰 30 proc. 偶ywno艣ci, kt贸r膮 jedz膮 mieszka艅cy; obecnie jest to 10 proc. Uprawa w du偶ej mierze odbywa si臋 w ogrodach dachowych, a w艂adze miasta namawiaj膮 do tego wszystkich mieszka艅c贸w. Kusz膮 ich dotacjami. To jednak nie wszystko 鈥 w Singapurze dzia艂a 87 farm uprawiaj膮cych ro艣liny li艣ciaste, kolejnych 10 o profilu og贸lnym i 7 wyspecjalizowanych w ro艣linach str膮czkowych. Popularna jest tak偶e uprawa ro艣lin w wodzie, przybywa upraw szklarniowych.

Starania w艂adz miasta-pa艅stwa i jego mieszka艅c贸w zosta艂y docenione przez鈥 wydry, kt贸re wynios艂y si臋 st膮d w latach 70. ubieg艂ego wieku. Znikn臋艂y z powodu wylesienia i zanieczyszczenia 艣rodowiska, by zn贸w si臋 tu niedawno pojawi膰.

鈥 S膮 uznawane za dow贸d skutecznej walki o 艣rodowisko, w szczeg贸lno艣ci w kwestii poprawy jako艣ci wody 鈥 mo偶na przeczyta膰 na portalu SmogLab. 鈥 Ich powr贸t przyspieszy艂a pandemia, przez kt贸r膮 miasto zwolni艂o na wiele miesi臋cy. Nie wszyscy jednak ciesz膮 si臋 z gwa艂townego powrotu tych ssak贸w.

Lokalne media donosz膮, 偶e wydry wykorzystuj膮 rynny jako korytarze transportowe, a w godzinach szczytu pojawiaj膮 si臋 na ulicach i kampusach uniwersyteckich. Mo偶na je spotka膰 nawet na szpitalnych korytarzach i w prywatnych basenach, a tak偶e w fontannach. W艂adze nie zamierzaj膮 im jednak przeszkadza膰.

鈥 W obliczu zmian klimatycznych i urbanizacji b臋dziemy nadal powi臋ksza膰 tereny zielone oraz chroni膰 bior贸偶norodno艣膰 鈥 podkre艣la Lee Hsien Loong, premier Singapuru. 鈥 Zamiast skupi膰 si臋 na ochronie terytorium, musimy znale藕膰 sposoby na wsp贸艂istnienie oraz rozw贸j z lokaln膮 flor膮 i faun膮.

To nie dziwi, gdy偶 鈥 jak zauwa偶a Dymitr Malcew 鈥 Singapur od pocz膮tku by艂 budowany zgodnie z wizj膮 stworzenia miasta-ogrodu. Projektant zaznacza, 偶e na ka偶dym kroku wida膰, 偶e ta wizja zosta艂a konsekwentnie zrealizowana i sta艂a si臋 jego rozpoznawaln膮 cech膮. Wspomina o dw贸ch poziomach planowania zagospodarowania przestrzennego: koncepcyjnym, kt贸ry obejmuje strategiczne kierunki rozwoju na 40-50 lat oraz bardziej szczeg贸艂owym, kt贸ry uwzgl臋dnia najbli偶sze 10-15 lat i s膮 to bardzo konkretne rozwi膮zania.

鈥 D艂ugofalowa strategia opiera si臋 przede wszystkim na zr贸wnowa偶onym rozwoju poprzez tworzenie samowystarczalnych i zdywersyfikowanych stref miejskich 鈥 t艂umaczy projektant. 鈥 Pozwala to r贸wnomiernie roz艂o偶y膰 funkcje, odci膮偶y膰 centrum miasta i zminimalizowa膰 ruch samochodowy. Ka偶da dzielnica jest zaprojektowana w najmniejszym szczeg贸le, a projektanci uwzgl臋dniaj膮 wszystkie potrzeby mieszka艅c贸w, w tym przestrzenie publiczne i rekreacyjne. Te wielofunkcyjne huby i ekosystemy s膮 po艂膮czone strefami zielonymi, 艣wietnie dzia艂aj膮c膮 sieci膮 transportu publicznego i 艣cie偶kami rowerowymi, dzi臋ki czemu posiadanie samochodu okazuje si臋 zb臋dne.

Zdaniem polskiego projektanta tym, co wyr贸偶nia Singapur jest przede wszystkim skala stosowanych rozwi膮za艅 oraz konsekwentne dzia艂ania. Do g艂贸wnych priorytet贸w rz膮du nale偶膮 kwestie ochrony 艣rodowiska, ekologii oraz transformacji energetycznej, kt贸re bezpo艣rednio przek艂adaj膮 si臋 na jako艣膰 偶ycia i gospodark臋.

Przy zielonym planie wsp贸艂pracuje kilka ministerstw: przemys艂u i handlu, transportu, rozwoju, edukacji, zdrowia i 艣rodowiska. To jeszcze nie koniec, zaanga偶owanych jest wiele agencji, a jednym z cel贸w jest znaczne powi臋kszenie teren贸w zielonych.

鈥 Odgrywaj膮 kluczow膮 rol臋 w urbanistyce Singapuru 鈥 m贸wi projektant. 鈥 Strategicznie ulokowane zielone korytarze zmniejszaj膮 zanieczyszczenie powietrza, umo偶liwiaj膮 przep艂yw 艣wie偶ego powietrza, wp艂ywaj膮 na zdrowie fizyczne i psychiczne mieszka艅c贸w, a przede wszystkim sch艂adzaj膮 miasto. Wzrost temperatury jest tutaj bardzo odczuwalny, a ziele艅 to najlepsza metoda sch艂adzania miasta. Singapur ju偶 teraz jest jednym z najbardziej zielonych miast 艣wiata, co stanowi du偶e osi膮gni臋cie bior膮c po uwag臋 ograniczenia przestrzenne. Jednocze艣nie, pomimo najwy偶szych cen nieruchomo艣ci na 艣wiecie, w艂adze przeznaczaj膮 a偶 1/3 powierzchni wyspy na tereny zielone, a do 2030 roku ilo艣膰 teren贸w zielonych znacznie si臋 zwi臋kszy.

W Singapurze ka偶dy budynek o powierzchni ok. 5 tys. mkw. musi spe艂nia膰 minimalne standardy zgodne z planem zr贸wnowa偶enia 艣rodowiskowego. Osi膮ga si臋 to m.in. poprzez zintegrowanie technologii, architektury i zieleni. Jednym z nich jest stosowanie zielonych fasad, taras贸w i dach贸w w po艂膮czeniu z inteligentnymi systemami kontroli budynk贸w. Ro艣linno艣膰 pe艂ni funkcj臋 ch艂odz膮c膮, a tak偶e poch艂ania dwutlenek w臋gla z atmosfery, dzi臋ki czemu niweluje negatywny wp艂yw budynk贸w na 艣rodowisko.

Dymitr Malcew wspomina o intensywnych badaniach nad innowacyjnymi rozwi膮zaniami zwi臋kszaj膮cymi wydajno艣膰 klimatyzacji i system贸w ch艂odz膮cych. Dzia艂a tu centralna instalacja ch艂odz膮ca, kt贸ra zwi臋ksza wydajno艣膰 o ok. 40 proc. Rz膮d zintegrowa艂 system ch艂odzenia z innymi systemami, w tym utylizacji odpad贸w i kontroli temperatury, a podziemny system ch艂odz膮cy 艂膮czy biurowce, hotele, wie偶owce i centra handlowe. Prace trwaj膮, zaprojektowano scentralizowan膮 sie膰 ch艂odz膮c膮 dla planowanej futurystycznej dzielnicy Tengah, kt贸ra znajdzie si臋 na zachodzie wyspy. Systemem ma zarz膮dza膰 sztuczna inteligencja, a w po艂膮czeniu z korytarzami zieleni, zastosowaniem dach贸w-ogrod贸w i fasad poro艣ni臋tych ro艣linno艣ci膮, a tak偶e dzi臋ki odpowiedniemu rozmieszczeniu budynk贸w rozwi膮zanie ma zoptymalizowa膰 zu偶ycie energii.

Projektant uwa偶a, 偶e inne kraje, w tym Polska, od Singapuru mog膮 si臋 nauczy膰 przede wszystkim holistycznego, zsynchronizowanego i dalekosi臋偶nego podej艣cia do zr贸wnowa偶onego rozwoju na wielu poziomach. Kluczowe s膮: stworzenie odpowiednich regulacji prawnych, narz臋dzi finansowych, wsp贸艂praca mi臋dzysektorowa, komunikacja, edukacja i inwestycje w innowacje technologiczne. Konieczne jest opracowanie ca艂o艣ciowej strategii i spojrzenie na miasto jak na system powi膮za艅, gdy偶 w przeciwnym razie b臋dzie to dzia艂anie punktowe. Mo偶e nadszed艂 czas na budow臋 Singapuru nad Wis艂膮?