Poinsecja, nazywana potocznie gwiazd膮 betlejemsk膮, zas艂u偶y艂a ju偶 na miano symbolu 艣wi膮t Bo偶ego Narodzenia. Jej 偶ywoczerwone li艣cie zdobi膮 sto艂y wigilijne milion贸w Polak贸w. Potoczna nazwa poinsecji przywodzi na my艣l Betlejem. Okazuje si臋 jednak, 偶e ro艣lina ma niewiele wsp贸lnego z miejscem narodzin Jezusa, poniewa偶 przyw臋drowa艂a do nas z Meksyku, gdzie jest nazywana Flor de Nochebuena, czyli kwiatem wigilijnym.聽

Ju偶 Aztekowie znali i wykorzystywali t臋 ro艣lin臋 na r贸偶ne sposoby. Li艣cie s艂u偶y艂y im jako barwnik, a sok stanowi艂 popularny sk艂adnik lek贸w. Aztekowie doceniali tak偶e urod臋 poinsecji, poniewa偶 dekorowali ni膮 艣wi膮tynie. Mieli j膮 nazywa膰 Cuetlaxo虂chitl, co mo偶na przet艂umaczy膰 jako sk贸rzany kwiat. Z licznych meksyka艅skich legend wynika, 偶e Flor de Nochebuena swoje 偶ywoczerwone li艣cie zawdzi臋cza azteckiej bogini, kt贸ra zabarwi艂a je w艂asn膮 krwi膮 po tym, jak p臋k艂o jej serce z powodu nieszcz臋艣liwej mi艂o艣ci. Inna legenda g艂osi, 偶e ro艣lina powsta艂a za spraw膮 cudu. W Meksyku mawia si臋, 偶e biedna dziewczynka o imieniu Pepita, pragn膮膰 ofiarowa膰 co艣 Jezusowi, nazbiera艂a przydro偶nych kwiatk贸w, 偶eby przystroi膰 nimi szopk臋. W trakcie dekorowania li艣cie nagle zmieni艂y kolor na czerwony. W ten spos贸b sk贸rzany kwiat zosta艂 symbolem Bo偶ego Narodzenia w Meksyku.聽

Z Meksyku do Polski

Zanim poinsecja trafi艂a do Europy, sta艂a si臋 gwiazd膮 w USA. Rozs艂awi艂 j膮 pierwszy ambasador Stan贸w Zjednoczonych w Meksyku Joel Roberts Poinsett. Jak 艂atwo si臋 domy艣li膰, to w艂a艣nie niemu ro艣lina zawdzi臋cza swoj膮 nazw臋. Poinsett po raz pierwszy mia艂 j膮 ujrze膰 w Taxco de Alarc贸n, a poniewa偶 by艂 botanikiem, niezw艂ocznie przes艂a艂 pr贸bki do Stan贸w Zjednoczonych. Od 1836 roku Flor de Nochebuena jest powszechnie znana jako poinsecja. Gwiazda betlejemska ma nawet w Stanach Zjednoczonych swoje 艣wi臋to. 12 grudnia obchodzi si臋 Narodowy Dzie艅 Poinsecji.聽

W pierwszej po艂owie XX wieku ro艣lina by艂a ju偶 znana w ca艂ej Europie. W Polsce wyst臋puje tak偶e pod nazwami: wilczomlecz nadobny, wilczomlecz pi臋kny i gwiazda betlejemska. Pod wzgl臋dem gospodarczym jest uznawana za najwa偶niejsz膮 ro艣lin臋 doniczkow膮 na 艣wiecie. O jej niezwyk艂ej popularno艣ci mo偶na si臋 przekona膰 w okresie Bo偶ego Narodzenia. Trudno wskaza膰 inny kwiat doniczkowy, po kt贸ry ustawiaj膮 si臋 kolejki.聽

Kapry艣ny, sk贸rzany kwiat

Poinsecja, jak na gwiazd臋 przysta艂o, uchodzi za pi臋kn膮, lecz kapry艣n膮. W dodatku niebezpieczn膮, poniewa偶 m贸wi si臋, 偶e jest truj膮ca. Specjali艣ci nie zalecaj膮 jedzenia Flor de Nochebuena, jednak偶e uspokajaj膮, 偶e w najgorszym wypadku mo偶na si臋 nabawi膰 rozstroju 偶o艂膮dka.聽

W Polsce mamy do czynienia z ma艂ymi krzewami uprawnymi, ale w naturalnym 艣rodowisku wilczomlecz przybiera posta膰 niewielkiego drzewa, kt贸re mo偶e osi膮gn膮膰 4 metry wysoko艣ci. Cech膮 charakterystyczn膮 poinsecji s膮 zielone li艣cie i czerwone przysadki, zebrane w rozet臋. Przysadki s膮 niekiedy b艂臋dnie uto偶samiane z kwiatami, kt贸re w przypadku tej ro艣liny s膮 drobne, niepozorne i zebrane w tzw. cyjacja, przypominaj膮ce niewielkie miseczki z wypustkami. W ich centrum znajduje si臋 bezp艂atkowy kwiat s艂upkowy z pojedynczym s艂upkiem otoczonym pr臋cikami.聽

Obecnie poinsecja ma oko艂o 100 odmian uprawnych, r贸偶ni膮cych si臋 barw膮 podsadek. Opr贸cz klasycznych, czerwonych, mo偶na wymieni膰 bia艂e, r贸偶owe, koralowe, kremowe, a tak偶e wielobarwne, marmurkowe.聽

Gwiazdorskie wymagania

W pierwszej po艂owie XX wieku gwiazda betlejemska by艂a uprawiana jedynie przez hobbyst贸w. Dopiero p贸藕niej powsta艂y odmiany, kt贸re mo偶na z powodzeniem hodowa膰 w domach. Wilczomlecz nadobny jest ro艣lin膮 wieloletni膮, kt贸ra kwitnie od po艂owy listopada do stycznia. Do corocznego kwitnienia potrzebuje przej艣cia w czas spoczynku, o czym nie ka偶dy wie. 呕eby zainicjowa膰 kwitnienie, musi przebywa膰 w warunkach dnia kr贸tkiego. W ci膮gu dw贸ch miesi臋cy poprzedzaj膮cych kwitnienie powinien by膰 o艣wietlony kr贸cej ni偶 przez 12 godzin w ci膮gu doby. Jednak偶e czas na艣wietlania jest uzale偶niony od konkretnej odmiany.聽

Po uformowaniu si臋 kwiat贸w ro艣lina powinna by膰 dobrze o艣wietlona, jednak偶e nie toleruje bezpo艣redniego 艣wiat艂a s艂onecznego, zw艂aszcza zim膮. Kapry艣no艣膰 gwiazdy betlejemskiej polega tak偶e na jej wra偶liwo艣ci na zmiany temperatury. Za najlepsz膮 uchodzi temperatura pokojowa, czyli oko艂o 20 stopni Celsjusza. Zim膮 poinsecje s膮 uprawiane w szklarniach zwykle w temperaturze 12 stopni Celsjusza, a nast臋pnie w marcu s膮 przenoszone do pomieszcze艅 o temperaturze 20-22 stopnie Celsjusza. Nale偶y wiedzie膰, 偶e 藕le znosz膮 nag艂e r贸偶nice temperatur.

Ro艣lina kupiona w okresie zimowym i nara偶ona na temperatur臋 poni偶ej 12 stopni Celsjusza mo偶e szybko zgubi膰 li艣cie. Dlatego zaleca si臋, aby nie kupowa膰 gwiazd betlejemskich na ulicznych stoiskach, a w transporcie nale偶y je otuli膰, aby nie przemarz艂y.聽

Wa偶ne jest tak偶e umiej臋tne podlewanie. Poinsecja nie znosi przesuszonej ziemi, ale tak偶e stale mokrego pod艂o偶a. W pierwszym przypadku li艣cie b臋d膮 si臋 odbarwia膰, a w drugim opada膰. Ziemia powinna przysycha膰 pomi臋dzy podlewaniem. Niekt贸rzy hodowcy zalecaj膮, by podlewa膰 j膮 niewielk膮 ilo艣ci膮 wody co drugi dzie艅 lub zanurza膰 bry艂臋 korzeniow膮 w wodzie raz w tygodniu. Co bardzo wa偶ne, tak偶e przy podlewaniu nale偶y mie膰 na uwadze, 偶e ro艣lina jest wra偶liwa na zmiany temperatury. Nale偶y j膮 podlewa膰 letni膮 wod膮. Problematyczna jest tak偶e zbyt niska wilgotno艣膰 powietrza, z kt贸r膮 mamy do czynienia w sezonie grzewczym. Z tego powodu nie powinno si臋 jej trzyma膰 blisko kaloryfera.聽

Po przekwitnieniu gwiazda betlejemska przechodzi w stan spoczynku. W贸wczas p臋dy przycina si臋 i ogranicza podlewanie do maja. W warunkach domowych ma艂o komu udaje si臋 doprowadzi膰 ro艣lin臋 do powt贸rnego kwitnienia. Z tego powodu traktowana jest przez wi臋kszo艣膰 os贸b jako jednorazowa ro艣lina ozdoba, kt贸ra cieszy swoim pi臋knem przez 2-3 miesi膮ce.