Wraz z nadej艣ciem jesieni mi艂o艣nicy ogrod贸w chwytaj膮 za grabie i rozpoczynaj膮 walk臋 z opadaj膮cymi li艣膰mi. Kwestie estetyczne bior膮 g贸r臋 nad ekologicznymi. Tymczasem grabienie li艣ci jest r贸wnoznaczne z odbieraniem schronienia zwierz臋tom oraz pozbawianiem ro艣lin sk艂adnik贸w pokarmowych.

Pa藕dziernik to czas narodowego grabienia li艣ci. W miastach, miasteczkach i na wsiach Polacy chwytaj膮 za grabie, 偶eby pozby膰 si臋 wszystkiego, co spad艂o z drzew. Powodem przedzimowych porz膮dk贸w jest przede wszystkim troska o piel臋gnowany przez ca艂e lato trawnik. Z lektury poradnik贸w ogrodniczych wynika, 偶e li艣cie zalegaj膮ce na trawniku przyczyniaj膮 si臋 do jego odbarwienia, a nawet do zniszczenia darni. Podnoszone s膮 te偶 kwestie bezpiecze艅stwa. Gnij膮ce na 艣cie偶kach li艣cie mog膮 stanowi膰 zagro藕enie, poniewa偶 艂atwo si臋 na nich po艣lizgn膮膰. Jednak偶e, wraz ze wzrostem 艣wiadomo艣ci ekologicznej, zauwa偶alna jest pewna zmiana. Do opinii publicznej coraz cz臋艣ciej przedostaj膮 si臋 postulaty ekolog贸w m贸wi膮ce o tym, 偶e li艣cie s膮 藕r贸d艂em sk艂adnik贸w pokarmowych dla ro艣lin, a tak偶e stanowi膮 schronienie dla zwierz膮t.

Po偶ywka dla ro艣lin

W naturze nic si臋 nie dzieje bez przyczyny. Opad艂e li艣cie odgrywaj膮 bardzo wa偶n膮 rol臋 w ca艂ym ekosystemie. Wraz z niewielkimi ga艂膮zkami, owocami, nasionami, a tak偶e odchodami zwierz膮t tworz膮 艣ci贸艂k臋, kt贸ra jest idealnym 艣rodowiskiem do 偶ycia dla owad贸w, d偶d偶ownic, 艣limak贸w oraz wielu innych organizm贸w glebowych. 艢ci贸艂ka stanowi po偶ywienie nie tylko dla wymienionych organizm贸w. W trakcie jej rozk艂adu do gleby przedostaje si臋 pr贸chnica, kt贸ra jest sk艂adnikiem pokarmowym ro艣lin. Rozk艂adaj膮ce si臋 li艣cie chroni膮 tak偶e korzenie przed mrozem, a do tego zapobiegaj膮 parowaniu wody z gleby. Nale偶y tak偶e doda膰, 偶e organizmy glebowe 偶ywi膮ce si臋 艣ci贸艂k膮 stanowi膮 po偶ywienie dla innych zwierz膮t, mi臋dzy innymi dla ptak贸w.

Estetyka a ekologia

Jak zatem pogodzi膰 kwestie estetyczne z ekologi膮? Wystarczy ograniczy膰 grabienie do trawnik贸w oraz szlak贸w komunikacyjnych, natomiast pozostawi膰 li艣cie pod drzewami, krzewami i na rabatach. Zamiast wrzuca膰 zagrabione li艣cie do work贸w na odpady lub pali膰, warto wykorzysta膰 je na kompost. Mo偶na ich tak偶e u偶y膰 do ochrony ro艣lin przed mrozem. Jedynym wyj膮tkiem s膮 li艣cie kasztanowc贸w, kt贸re bezwzgl臋dnie wymagaj膮 grabienia, poniewa偶 rozwijaj膮 si臋 w nich szkodniki.

Wiele miast decyduje si臋 na pozostawienie li艣ci w miejscach zacienionych i pozbawionych traw. Przyk艂adem 艣wieci Berlin, gdzie li艣cie pod drzewami i krzewami pozostaj膮 nietkni臋te. W 艣lad za stolic膮 Niemiec pod膮偶aj膮 tak偶e polskie miasta, m.in. Wroc艂aw, Bia艂ystok, Kielce czy Rzesz贸w.

Schronienie dla je偶y

Pozostawienie li艣ci w ogrodzie ma tak偶e zbawienny wp艂yw na je偶e. Zwierz臋ta przed zim膮 tuptaj膮 w poszukiwaniu stos贸w li艣ci, w kt贸rych b臋d膮 mog艂y przetrwa膰 zim臋. W czasie hibernacji zwijaj膮 si臋 w k艂臋bek i nie reaguj膮 na 偶adne bod藕ce. Temperatura ich cia艂 obni偶a si臋 do 5 stopni Celsjusza, a serce zwalnia z 200 do 5 uderze艅 na minut臋. Je偶e, kt贸re przed zim膮 nie zgromadzi艂y odpowiedniego zapasu t艂uszczu, mog膮 si臋 obudzi膰 w styczniu lub w lutym i rozpaczliwie poszukiwa膰 jedzenia. Pozostawione bez pomocy nie prze偶yj膮.

W pomoc je偶om anga偶uje si臋 coraz wi臋cej miast, organizuj膮c dla nich specjalne strefy do zimowania. Z takiej inicjatywy zas艂yn膮艂 mi臋dzy innymi Lublin. Tamtejszy uniwersytet przyrodniczy promowa艂 akcj臋 鈥濷cal je偶e 鈥 zostaw li艣cie鈥. Do akcji w艂膮czy艂 si臋 tak偶e Szczecin wyznaczaj膮c miejsca, w kt贸rych li艣cie w og贸le nie b臋d膮 grabione oraz takie, gdzie grabi si臋 tylko w ci膮gach pieszych. Pryzmy z li艣ci dla je偶y tworz膮 tak偶e mniejsze miejscowo艣ci. Specjalne strefy wyznaczono na przyk艂ad w parku w Por臋bie. W艂odarze miasta apeluj膮 tak偶e do mieszka艅c贸w, aby nie grabili li艣ci, 偶eby zwi臋kszy膰 je偶om szanse na przetrwanie zimy.

Warto pami臋ta膰, 偶e je偶e s膮 obj臋te ochron膮. Przetrzymywanie ich bez uzasadnienia jest zabronione. Uzasadnione natomiast, a zarazem wskazane, jest ratowanie tych ma艂ych ssak贸w w okresie zimowym, lecz wiosn膮 nale偶y je wypu艣ci膰 do naturalnego 艣rodowiska. Znalezionego zim膮 je偶a najlepiej przekaza膰 do specjalnego o艣rodka rehabilitacji.