Do tej pory w艣r贸d kobiet bardzo brakowa艂o siostrze艅stwa. Cz臋sto spogl膮damy na siebie z zawi艣ci膮, nie 偶yczymy sobie dobrze, nie wspieramy si臋. Widz臋, jak to powoli si臋 teraz zmienia. Jednak ta zmiana nast膮pi tylko wtedy, gdy same we藕miemy si臋 za siebie. Ka偶da z nas jest unikatowa, jedyna, mo偶emy z tego czerpa膰 niesamowite korzy艣ci 鈥 m贸wi Marta Jarczewska, aktorka teatralna, filmowa i serialowa, w rozmowie z Mart膮 Banaszek, projektantk膮 mody, kt贸ra wymy艣li艂a kampani臋 spo艂eczn膮 鈥濪obra dla Ciebie? Idealna dla siebie鈥.

Idea kampanii zrodzi艂a si臋 w przymierzalni w moim studiu mody w Warszawie, gdzie cz臋sto w dyskretnych warunkach kobiety, moje cudowne klientki, 鈥瀘bna偶aj膮鈥 swoje troski 偶ycia. Czy w swojej pracy do艣wiadczasz podobnych sytuacji?

Na planie trudniej o dyskrecj臋 i poufne rozmowy, cz臋sto s膮 to szybkie, przelotne spotkania. Jednak, gdy pracuje si臋 przy jakiej艣 produkcji d艂u偶ej, tworzy si臋 rodzaj pi臋knej, planowej rodziny. W Teatrze Powszechnym w 艁odzi, gdzie pracuj臋, mamy wspania艂y zesp贸艂, cz臋sto wsp贸lnie sp臋dzamy czas poza prac膮, wspieramy si臋, je藕dzimy razem na wakacje. Niesamowicie to doceniam. Tu jest 艂atwiej o amatorsk膮 grup臋 wsparcia. Rozmowy w garderobach, na pr贸bach. To s膮 wspaniali ludzie i wiem, 偶e mam ogromne szcz臋艣cie pracowa膰 z tak膮 teatraln膮 rodzin膮. Mamy do siebie ogrom zaufania, pomagamy sobie. Cz臋sto te偶 praca nad rol膮 mo偶e by膰 pewn膮 form膮 autoterapii. Na pewno jest bardzo rozwijaj膮ca. Szczeg贸lnie, gdy musimy zagra膰 co艣 zupe艂nie wbrew sobie. To w zasadzie ci膮g艂a podr贸偶, gdzie mijamy kolejne stacje nieznanych miejsc.

Masz rol臋, kt贸ra by艂a dla Ciebie najwa偶niejsza?

Ka偶da rola jest dla mnie najwa偶niejsza. Szczeg贸lnie w momencie jej tworzenia. Nigdy nie sugeruj臋 si臋 jej wielko艣ci膮, a tym, co jest do zagrania. Staram si臋 cieszy膰 z ka偶dego, nawet najmniejszego zadania na scenie. Wiem, 偶e dzi臋ki temu mog臋 si臋 rozwija膰. Uwielbiam komedi臋. Kiedy艣, tu偶 po szkole, panicznie si臋 jej ba艂am, mia艂am wra偶enie, 偶e nie podo艂am, 偶e nie wiem, jak to gra膰, 偶e si臋 nie nadaj臋. Mia艂am szcz臋艣cie trafi膰 w teatrze na 艣wietnych ludzi 鈥 przewodnik贸w po tym komediowym 艣wiecie: re偶yser贸w, koleg贸w aktor贸w, kt贸rzy pokazali mi ten 艣wiat. Komedia jest trudn膮 sztuk膮. Trzeba j膮 gra膰 uczciwie i na sto procent. Ka偶dy problem, wpadka, gra s艂owna czy gag, kt贸ry dla widza ma by膰 艣mieszny, musi by膰 zagrany na powa偶nie. Tylko wtedy to dzia艂a. Cz臋sto komedia jest partytur膮 muzyczn膮, liczy si臋 tempo, rytm, ogromna sprawno艣膰 aktor贸w. W naszym teatrze bardzo zale偶y nam na wysokiej jako艣ci komedii, pracujemy nad tym, by przez 艣miech sk艂oni膰 do refleksji, zwr贸ci膰 uwag臋 na problemy wsp贸艂czesnego 艣wiata, na nasze przywary... Uwielbiam role kostiumowe. To takie troch臋 spe艂nianie dzieci臋cych marze艅, przenoszenie si臋 w inny 艣wiat. Teraz mam szcz臋艣cie gra膰 z serialu 鈥濳orona kr贸l贸w. Jagiellonowie鈥 posta膰 Barbary Cylejskiej, kr贸lowej W臋gier i Czech. To wspania艂a przygoda. Posta膰 Barbary jest te偶 nietuzinkowa, nie by艂a to grzeczna i u艂o偶ona kr贸lowa, czyli wspania艂a rola do grania. Jest to kolejne marzenie, kt贸re uwa偶am za spe艂nione.

A rola w sztuce 鈥濵aria鈥 inspirowanej 偶yciem Marii Kwa艣niewskiej, medalistki olimpijskiej, bohaterki wojennej (s艂ynne jest jej zdj臋cie z Hitlerem, na kt贸rym jako jedyna nie unosi艂a r臋ki w nazistowskim pozdrowieniu)? Wykona艂a艣 tam niezwykle poruszaj膮c膮 interpretacj臋 utworu: 鈥濼a ostatnia niedziela鈥. Czy to pocz膮tek czego艣 nowego?

鈥濵aria鈥 jest w moim odczuciu bardzo wa偶nym spektaklem, niezwykle aktualnym i trudnym. Gram tam jedn膮 z Marii Mari臋 Brzemienn膮 oraz w scenie czasu wojennego 艣piewam 鈥濷statni膮 niedziel臋鈥. Po premierze powiedzia艂am kompozytorowi, Marcinowi Nenko, 偶e jeszcze rok wcze艣niej nie za艣piewa艂abym tego tak, jak teraz. Dzi臋ki r贸偶nym projektom, kt贸re tworzyli艣my ze znajomymi w trakcie pandemii, 艣piewam odwa偶niej. Mam wi臋cej si艂y i rado艣ci eksperymentowania. Bardzo jestem wdzi臋czna re偶yserowi Adamowi Orzechowskiemu, 偶e postawi艂 mnie przed takim zadaniem. To by艂o troch臋 takie sprawdzenie siebie, jak si臋 rozwin臋艂am. Ta podr贸偶 przez 偶ycie Marii Kwa艣niewskiej pozostawi艂a we mnie refleksj臋 o mnie samej czy ja mia艂abym tyle odwagi, czy okaza艂abym tyle serca. W trakcie pr贸b do tego spektaklu wybuch艂a wojna w Ukrainie. Nagle temat wyda艂 nam si臋 okrutnie aktualny. To s膮 trudne przemy艣lenia, szczere spojrzenie na siebie, samoocena naszych dzia艂a艅. Dobro jest pi臋kne. Nie jest teraz modne, nie zawsze potrafimy si臋 na nie zdoby膰, bo wymaga wysi艂ku, ale jest najwi臋ksz膮 warto艣ci膮, jak膮 mamy.

Co wed艂ug Ciebie jest w 偶yciu najwa偶niejsze?

Ludzie. Relacje. Tolerancja. Spok贸j. Znajdowanie szcz臋艣cia w drobnych, codziennych szczeg贸艂ach. Dla ka偶dego to jest co艣 innego. Niekt贸rzy kochaj膮 sportowe samochody, wysokie szpilki, sporty ekstremalne i g艂o艣ne imprezy w klubach. Inni szukaj膮 medytacji, spokoju. Kto艣 realizuje si臋 jako rodzic, kto艣 inny tego nie chce. To jest wspania艂e. To, co dla mnie jest wa偶ne, dla kogo艣 mo偶e by膰 nieistotne. Musimy si臋 na to otworzy膰, akceptowa膰. My艣l臋, 偶e najwa偶niejsze jest znalezienie tego, co nam daje szcz臋艣cie, jakie s膮 nasze marzenia, czego tak naprawd臋 my chcemy. S艂uchanie intuicji. Nie jest to 艂atwe w tym ci膮g艂ym p臋dzie 偶ycia. Kiedy odkryjemy, co dla nas jest prawdziw膮 obfito艣ci膮, 偶yje si臋 pi臋kniej, w zgodzie z samym sob膮. Wtedy mo偶emy by膰 bardziej dla innych, dzieli膰 si臋 z nimi. My艣l臋, 偶e to jest w 偶yciu bardzo wa偶ne.

Czy nasz wiek ma znaczenie w rozwoju osobistym? Co mo偶emy powiedzie膰 25-letniej kobiecie i tej 50+?

Wiek nie ma znaczenia, je偶eli chcemy si臋 rozwija膰. Ma znaczenie w kontek艣cie naszych do艣wiadcze艅, a co za tym idzie w kontek艣cie oceny 艣wiata. Inaczej my艣la艂am jako dziecko, nastolatka czy teraz, jako trzydziestoletnia kobieta. To jest zupe艂nie normalne. Inne rzeczy s膮 dla nas najwa偶niejsze w r贸偶nym wieku. Wydaje mi si臋, 偶e uczymy si臋 przez ca艂e 偶ycie. Oczywi艣cie, je偶eli jeste艣my na to otwarci, ciekawi 艣wiata, g艂odni poznawania. To, co powiedzia艂abym ka偶dej kobiecie, to 偶eby ca艂y czas si臋 rozwija艂a i s艂ucha艂a siebie, bo intuicja ma ogromn膮 moc. Powiedzia艂abym jej, 偶e zawsze jest dobry czas, 偶eby zacz膮膰 si臋 uczy膰, oswaja膰 si臋 sama ze sob膮, zacz膮膰 si臋 akceptowa膰, odkrywa膰 zupe艂nie nowe rzeczy. Zawsze jest dobry czas, 偶eby dba膰 o siebie.

Wzi臋艂a艣 udzia艂 w mojej kampanii: 鈥濪obra dla Ciebie? Idealna dla siebie鈥. Co w Twojej ocenie kryje si臋 pod tym has艂em?

Ta kampania jest wspania艂膮 inicjatyw膮. Bardzo Ci dzi臋kuje za zaproszenie do niej. To ogromne wyr贸偶nienie. Dla mnie to has艂o oznacza dbanie o siebie. Zauwa偶anie siebie. Odkrywanie swoich potrzeb. Nie m贸wi臋 tu tylko o wizycie u kosmetyczki czy treningu, bo cz臋sto tylko w takim zakresie pojmujemy og贸lne 鈥瀌banie o siebie鈥. Chodzi o zmierzenie si臋 z naszymi prawdziwymi potrzebami, o s艂uchanie swojego cia艂a, asertywno艣ci, kiedy co艣 nam nie s艂u偶y. Akceptacji tego, jakie jeste艣my, z naszymi wadami i zaletami. Nie chodzi teraz o to, 偶eby nad sob膮 nie pracowa膰, ale bez akceptacji nic nie zmienimy. 鈥濪obra dla Ciebie? Idealna dla siebie鈥 鈥 to czas pokochania siebie. Nie wobec innych ludzi i ich oczekiwa艅. Wobec siebie. Odkrycie swojej wewn臋trznej 鈥瀖ocy鈥.

Ile czasu zaj臋艂o Ci bycie 鈥瀌obr膮 dla kogo艣鈥, nim zacz臋艂a艣 zwraca膰 uwag臋 na siebie? Co takiego sprawi艂o, 偶e dostrzeg艂a艣 sam膮 siebie?

Ca艂y czas si臋 tego ucz臋. Nie by艂o jakiego艣 prze艂omowego momentu, kt贸ry wskaza艂 mi drog臋. To by艂a seria spotka艅 z cudownymi lud藕mi, kt贸rzy pokazali mi r贸偶ne narz臋dzia, powoli otwierali oczy. To mozolna i powolna praca. Drobne decyzje, przemy艣lenia, lektury. Mam wra偶enie, 偶e jak wejdzie si臋 na 艣cie偶k臋 odkrywania, to nagle widzi si臋 szerzej. Zauwa偶a si臋 ludzi, kt贸rzy pracuj膮 nad tym samym, dziel膮 si臋 swoj膮 energi膮, pokazuj膮 r贸偶ne 艣cie偶ki. Ca艂y czas dostrzegam sam膮 siebie po kolejnym kawa艂eczku.

Czy inna kobieta mo偶e by膰 藕r贸d艂em inspiracji dla Ciebie? Kto z Twojego najbli偶szego otoczenia mia艂 wp艂yw na rozw贸j Twojej kobieco艣ci, czy sama mo偶e odnalaz艂a艣 siebie?

Wiele kobiet kt贸re spotykam na swojej drodze, jest dla mnie inspiracj膮. Nie mam jednego autorytetu, guru. Na pewno ogromny wp艂yw maj膮 na mnie moja mama i babcia. To silne, wspania艂e kobiety. Inspiracja to dla mnie ogromna przestrze艅. Zar贸wno w pracy nad rol膮, jak w 偶yciu prywatnym. To mo偶e by膰 obraz, film, spacer po 艂膮ce, rozmowa z przypadkowo spotkan膮 osob膮, spektakl, obserwacja w kawiarni. U mnie to wszystko jest po艂膮czone. Nie lubi臋 takiego radykalizmu pod膮偶ania jedn膮 艣cie偶k膮, s艂uchania jednej osoby. Ka偶dy z nas ma prawo do pomy艂ki. Wol臋 drog臋, kt贸r膮 mog臋 sama sprawdza膰. Ufam tylko tym nauczycielom, kt贸rzy przyznaj膮 si臋 do tego, 偶e mog膮 by膰 w b艂臋dzie i zach臋caj膮 do sprawdzania, do w膮tpienia.
My艣l臋, 偶e niestety w艣r贸d kobiet bardzo brakowa艂o do tej pory siostrze艅stwa. Cz臋sto spogl膮damy na siebie z zawi艣ci膮, nie 偶yczymy sobie dobrze, nie wspieramy si臋. Widz臋, jak to powoli si臋 teraz zmienia. Jednak ta zmiana nast膮pi tylko wtedy, gdy same we藕miemy si臋 za siebie. Wspania艂a jest wymiana do艣wiadcze艅 i wzajemne inspiracje. Ka偶da z nas jest unikatowa, jedyna, mo偶emy z tego czerpa膰 niesamowite korzy艣ci. Uczy膰 si臋 od siebie, pokazywa膰 艣wiat, zwraca膰 uwag臋 na r贸偶ne rzeczy. Ka偶de spotkanie, nawet mini臋cie si臋 na ulicy, mo偶e by膰 inspiruj膮ce. Cho膰by styl, spos贸b poruszania si臋, fryzura, rozmowa, zainteresowania. Zauwa偶y艂am, jak rzadko si臋 nawzajem komplementujemy i jak bardzo nie potrafimy przyj膮膰 tych komplement贸w. Kiedy艣 nie mia艂am odwagi, ale teraz, gdy widz臋 na ulicy czy w sklepie kobiet臋, kt贸ra ma niesamowity u艣miech, pi臋kn膮 sukienk臋, zawsze jej to m贸wi臋. Wida膰, 偶e zawsze s膮 zaskoczone, ale potem pojawia si臋 u艣miech. M贸wmy sobie takie rzeczy! U艣miechajmy si臋 do siebie. To drobiazgi, a zmieniaj膮 dzie艅 na lepszy. Dziewczyny poprawiajmy sobie nawzajem korony!

Jakimi warto艣ciami 鈥 w Twojej ocenie 鈥 nale偶y kierowa膰 si臋 w 偶yciu, by by膰 szcz臋艣liw膮 i m贸c tym szcz臋艣ciem dzieli膰 si臋 z innymi kobietami.

Tak jak ju偶 wspomnia艂am wcze艣niej, akceptacja siebie, pokochanie siebie, to po pierwsze. Dzi臋ki temu mo偶emy si臋 otworzy膰 na innych i by膰 dla nich wsparciem, inspiracj膮, ale te偶 dzieli膰 z nimi troski i rado艣ci. Dla mnie du偶ym motorem nap臋dowym jest cieszenie si臋 z ka偶dego drobiazgu, zauwa偶anie momentu, 偶ycie tu i teraz. Staram si臋 nie rozpami臋tywa膰 tego, co by艂o i nie wychodzi膰 za bardzo naprz贸d. Wa偶ny jest moment tutaj. Taka uwa偶no艣膰 to moim zdaniem sk艂adowa szcz臋艣cia. Je偶eli ca艂y czas p臋dzimy naprz贸d, czekamy na co艣 czy my艣limy o tym, jak kiedy艣 by艂o, nie mamy szansy cieszy膰 si臋 tym, co jest. My艣l臋, 偶e to te偶 wi膮偶e si臋 z praktyk膮 wdzi臋czno艣ci. Brzmi to g贸rnolotnie, mo偶e szama艅sko, ale takie codzienne dzi臋kowanie za wszystko co mamy, co nas spotka艂o, jacy ludzie nas otaczaj膮, pozwala nam zauwa偶y膰 pi臋kno 偶ycia. Pozwala zatrzyma膰 si臋 na moment i zauwa偶y膰 mo偶e to s艂owo ma w naszych g艂owach pejoratywny wyd藕wi臋k 偶e jeste艣my wystarczaj膮cy. Taka praktyka pomog艂a mi bardzo w lockdownie w trakcie pandemii. Polecam j膮 szczerze ka偶demu.

Jakie wsp贸lne warto艣ci 艂膮cz膮 kobiety naszej kampanii?

Si艂a, pi臋kno, m膮dro艣膰, odwaga, dystans do siebie i mn贸stwo poczucia humoru.

W mojej kampanii swego rodzaju manifest zaprezentowa艂y dotychczas kobiety, uwa偶am jednak, 偶e cz臋sto wspieraj膮ca rola m臋偶czyzn jest pomijana. Z tego powodu planuj臋 rozszerzy膰 kampani臋 zapraszaj膮c do uczestnictwa r贸wnie偶 Pan贸w. Czy my艣lisz, 偶e to dobry krok?

My艣l臋, 偶e to wspania艂y pomys艂. M臋偶czy藕ni we wsp贸艂czesnym 艣wiecie te偶 mierz膮 si臋 z wieloma stereotypami, kategoryzacj膮 i problemami. Szukaj膮 miejsca i roli dla siebie. Ich wsparcie jest ogromnie wa偶ne. Powinni艣my si臋 wspiera膰 wszyscy nawzajem, bez generalizowania, bez kategoryzowania. Dba膰 o lepszy, pi臋kniejszy i dobry 艣wiat rami臋 w rami臋.