A偶 81 procent Polak贸w ocenia swoj膮 postaw臋 ekologiczn膮 zdecydowanie dobrze lub raczej dobrze. Nasuwa si臋 jednak pytanie, czy wybory Polak贸w podyktowane s膮 rzeczywi艣cie trosk膮 o planet臋? A mo偶e to kwestie ekonomiczne maj膮 najwi臋kszy wp艂yw na podejmowanie krok贸w na rzecz ochrony 艣rodowiska?

W badaniu 鈥濳limat tworz膮 ludzie 鈥 zachowania ekologiczne Polak贸w鈥, realizowanym w ramach kampanii informacyjno-edukacyjnej 鈥濶asz Klimat鈥 Ministerstwa Klimatu i 艢rodowiska, zapytano Polak贸w o ich codzienne nawyki i postawy proekologiczne. Pytania dotyczy艂y m.in. u偶ycia 偶ar贸wek LED, korzystania z ekologicznych kosmetyk贸w i chemii domowej, driver贸w zakup贸w, ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem walor贸w ekologicznych, a tak偶e podej艣cia do nurtu zero waste.

Polak w domu

Badanie pokaza艂o, 偶e 81 proc. os贸b ocenia swoj膮 postaw臋 ekologiczn膮 zdecydowanie dobrze lub raczej dobrze. znaczny odsetek Polak贸w stara si臋 wprowadza膰 ekonawyki w swoim 偶yciu codziennym, jednak zdecydowanie cz臋艣ciej dotyczy to obszar贸w, w kt贸rych nie graj膮 roli finanse lub zachowania ekologiczne s膮 korzystne dla domowego bud偶etu. Przyk艂ad? Tw贸rcy badania zapytali uczestnik贸w, czy od艂膮czaj膮 艂adowarki od kontaktu po zako艅czeniu 艂adowania. 61 proc. wskaza艂o, 偶e robi to ze wzgl臋d贸w ekonomicznych, bo w ten spos贸b oszcz臋dza pr膮d, a 42 proc. 鈥 ze wzgl臋d贸w ekologicznych. Pytanie stwarza艂o mo偶liwo艣膰 odpowiedzi wielokrotnego wyboru i wida膰 wyra藕nie, 偶e cz臋艣膰 os贸b zaznaczy艂a obie opcje. Dodatkowo blisko 录 badanych wskaza艂a, 偶e wyci膮ga wtyczki z obawy o spi臋cie. 17 proc. Polak贸w przyznaje, 偶e nie zwraca na to uwagi i nie od艂膮cza nieu偶ywanych 艂adowarek z kontaktu.

Mo偶e sk艂ania膰 do refleksji poziom wiedzy ekonomicznej Polak贸w 鈥 okazuje si臋 bowiem, 偶e niepracuj膮ce 艂adowarki nieod艂膮czone 鈥瀦 pr膮du鈥 praktycznie nie zu偶ywaj膮 pr膮du 鈥 jest go tak niewiele, 偶e zu偶ycie nie jest notowane przez watomierze, a w przypadku starszego typu m贸wimy o koszcie poni偶ej 1 z艂 rocznie. Oczywi艣cie bior膮c pod uwag臋 efekt skali, warto w sobie wypracowa膰 nawyk od艂膮czania 艂adowarek, nawet je艣li nie ma to wymiaru ekonomicznego.

Nieco inaczej sprawa wygl膮da w przypadku 偶ar贸wek energooszcz臋dnych. LED-y, cho膰 dro偶sze ni偶 tradycyjne, w praktyce przynosz膮 du偶e oszcz臋dno艣ci, dzi臋ki czemu zyskuj膮 na popularno艣ci. Prawie wszyscy Polacy maj膮 obecnie w swoim domu 偶ar贸wki LED, a niemal po艂owa respondent贸w deklaruje, 偶e wyposa偶y艂a w nie ca艂e swoje o艣wietlenie domowe. Co ciekawe, jeszcze wi臋ksze przywi膮zanie do energooszcz臋dnego o艣wietlenia deklaruj膮 rodzice dzieci w wieku 0-14 lat. Z kolei m艂odzi doro艣li (18-24 lata), cho膰 bardziej zorientowani w ekorozwi膮zaniach, rzadziej ni偶 osoby w wieku 35-54 deklaruj膮, 偶e ca艂e o艣wietlenie ich domu jest wyposa偶one w 偶ar贸wki LED. Osoby w tym wieku cz臋艣ciej mieszkaj膮 w wynajmowanych mieszkaniach lub z rodzicami, maj膮 wi臋c mniejszy wp艂yw na o艣wietlenie stosowane w zajmowanych przez nich lokalach.

Polak na zakupach

Oszcz臋dzanie energii elektrycznej i zapobieganie marnowaniu 偶ywno艣ci nic nie kosztuje, a wyb贸r ekologicznych produkt贸w spo偶ywczych, 艣rodk贸w czysto艣ci i kosmetyk贸w mo偶e si臋 wi膮za膰 z wy偶sz膮 cen膮.

Drivery zakupu produkt贸w spo偶ywczych Polak贸w koncentruj膮 si臋 wok贸艂 aspekt贸w ekonomii (promocja, niska cena) i bezpiecze艅stwa/zdrowia (sk艂ad produktu, okres trwa艂o艣ci), kwestie ekologiczne s膮 tu mniej wa偶ne. Jednak znaczna cz臋艣膰 os贸b deklaruje, 偶e stosuje w swojej kuchni zasady zapobiegaj膮ce marnowaniu 偶ywno艣ci. W艣r贸d najpopularniejszych odpowiedzi s膮:

  • niezjedzone dania przerabiam, modyfikuj臋, by m贸c zje艣膰 w kolejnym dniu (61 proc. 鈥 grupa reprezentatywna, 63 proc. 鈥 rodzice dzieci 0-14 lat),
  • niewykorzystan膮 偶ywno艣膰 w miar臋 mo偶liwo艣ci mro偶臋 lub wekuj臋 (odpowiednio: 55 proc. i 66 proc.),
  • dziel臋 si臋 nadmiarem 偶ywno艣ci np. z s膮siadami lub znajomymi albo w jad艂odzielniach (odpowiednio: 17 proc. i 20 proc.),

Rodzice dzieci w wieku 0-14 lat kieruj膮 si臋 tymi samymi aspektami przy wyborze produkt贸w spo偶ywczych co osoby z pr贸by reprezentatywnej (ekonomia i bezpiecze艅stwo, zdrowie). Rodzice, cz臋艣ciej ni偶 og贸艂 Polak贸w, mro偶膮 lub wekuj膮 偶ywno艣膰, co mo偶e wynika膰 z konieczno艣ci bardziej przemy艣lanego przygotowywania po偶ywnych potraw dla dzieci.

Wybieraj膮c 艣rodki czysto艣ci i kosmetyki, Polacy jeszcze rzadziej ni偶 w przypadku zakup贸w spo偶ywczych zwracaj膮 uwag臋 na aspekty ekologiczne 鈥 wa偶niejsze s膮 dla nich inne w艂a艣ciwo艣ci produkt贸w. W przypadku 艣rodk贸w czysto艣ci najwi臋cej os贸b, bo a偶 61 proc., przyzna艂o, 偶e priorytetem jest skuteczno艣膰, na drugim miejscu by艂a wydajno艣膰 (58 proc.), a nast臋pie aspekty ekonomiczne 鈥 niska cena (43 proc.). Nieco ponad 录 Polak贸w (26 proc.) wskaza艂a, 偶e si臋ga po produkty ekologiczne i naturalne 艣rodki czyszcz膮ce.

Z pog艂臋bionych analiz wynika r贸wnie偶, 偶e kobiety s膮 bardziej wra偶liwe na ekologi臋 przy wyborze kosmetyk贸w ni偶 m臋偶czy藕ni.

Badanie mo偶e napawa膰 optymizmem, 偶e 艣wiadomo艣膰 postaw proekologicznych ro艣nie, natomiast potrzebna jest dalsza edukacja i promowanie dzia艂a艅 chroni膮cych 艣rodowisko.