Z ziaren kawy produkuje si臋 dzi艣 nie tylko wy艣mienite napoje i desery. Kawa doskonale sprawdza si臋 r贸wnie偶 w kosmetologii. Zawarta w nich kofeina ma szerokie zastosowanie zar贸wno w 艣rodkach kosmetycznych, jak i kosmetyczno-leczniczych.

Uwa偶a si臋, 偶e ojczyzn膮 kawy jest Etiopia. To tam ju偶 w I tysi膮cleciu p.n.e. zbierano owoce dziko rosn膮cych kawowc贸w, a poniewa偶 metod臋 wypalania ziaren opracowano dopiero w XIV wieku w Jemenie, owoce zwane wi艣niami spo偶ywano gotowane. Wed艂ug ludowych przekaz贸w, 偶yj膮cy w IX wieku n.e. Kalim, pilnuj膮cy k贸z pasterz zauwa偶y艂, 偶e zwierz臋ta, nad kt贸rymi czuwa艂, po spo偶yciu czerwonych owoc贸w kawowc贸w stawa艂y si臋 pierzchliwe i rozemocjonowane. Czy by艂 to pocz膮tek odkrycia pobudzaj膮cych w艂a艣ciwo艣ci kawy? 鈥 trudno dzi艣 orzec. Jak jednak mawiaj膮 W艂osi, 鈥瀗awet je偶eli to nieprawda, to i tak dobrze powiedziana鈥. Prawd膮 jest natomiast, 偶e to w艂a艣nie z Etiopii pochodz膮 kawowce i do dzi艣 wyst臋puj膮 tam jako dzikie krzewy, chocia偶 przewa偶aj膮ca cz臋艣膰 upraw pochodzi z plantacji. W Etiopii r贸wnie偶 odkryto pierwsze botaniczne 艣lady kawowych kierzy.

Kawa ro艣nie nie tylko w Etiopii. Do uprawy krzew贸w konieczne s膮: wysoka temperatura, odpowiednia wysoko艣膰, a tak偶e ma艂e wahania opad贸w. Takie warunki spe艂niaj膮 kraje le偶膮ce pomi臋dzy zwrotnikami Raka i Kozioro偶ca (tak zwany pas kawowy): Brazylia, Peru, Meksyk, Kolumbia, Uganda, Etiopia, Gwatemala, Jamajka, Kostaryka, Rwanda, Kenia, Tanzania, Wybrze偶e Ko艣ci S艂oniowej, Indie, Boliwia, Nikaragua, Salwador, Laos, Burundi, Wietnam, Indonezja, Papua Nowa Gwinea 鈥 staj膮 si臋 wi臋c one g艂贸wnymi producentami kawy.

W Europie pierwszy krzew kawowy wyhodowa艂 w XVIII wieku w Gda艅sku przyby艂y z Kr贸lewca prawnik, historyk i matematyk, a z zami艂owania tak偶e botanik 鈥 Jacob Theodor Klein. I chocia偶 nie wiadomo dzi艣 dok艂adanie, czy Klein wyhodowa艂 krzew z ziarna, czy te偶 sadzonk臋 ro艣liny otrzyma艂 podczas jednej ze swoich podr贸偶y, wiadomo 偶e ziarna i owoce wyhodowane na krzewie rozsy艂a艂 p贸藕niej po ca艂ej Europie, rozs艂awiaj膮c tym samym stworzony przez siebie ogr贸d botaniczny.

Dobroczynne w艂a艣ciwo艣ci ziaren

Z ziaren kawy produkuje si臋 dzi艣 nie tylko wy艣mienite napoje i desery. Kawa doskonale sprawdza si臋 r贸wnie偶 w kosmetologii. Zawarta w nich kofeina ma szerokie zastosowanie zar贸wno w 艣rodkach kosmetycznych, jak i kosmetyczno-leczniczych, takich jak: szampony, kremy, myd艂a, peelingi, balsamy, maseczki, a tak偶e leki przeciwb贸lowe (cho膰 to ju偶 inny segment).

Wykorzystanie kofeiny jako podstawowej substancji czynnej kosmetyk贸w ma swoje 藕r贸d艂o w jej walorach antyoksydacyjnych (antyoksydacja to proces op贸藕niania utleniania, czyli redukcji substancji tworz膮cych naturaln膮 ochron臋 kom贸rek sk贸ry), neutralizuj膮cych szkodliwy wp艂yw promieniowania ultrafioletowego czy zwalczania wolnych rodnik贸w (wolne rodniki s膮 to cz膮steczki o niesparowanych elektronach, kt贸re w procesie powrotu do r贸wnowagi wi膮偶膮 si臋 z innymi strukturami uszkadzaj膮c ich mDNA) przy艣pieszaj膮cych procesy starzenia si臋 sk贸ry.

Dzi臋ki swoim w艂a艣ciwo艣ciom lipolitycznym, kofeina obni偶a poziom gromadz膮cej si臋 w lipocytach tkanki t艂uszczowej. Pobudza ich aktywno艣膰 metaboliczn膮, zwi臋ksza diurez臋 (przyczyniaj膮c si臋 do odwodnienia kom贸rek), usuwa toksyny, przy艣piesza odp艂yw limfy, a tak偶e poprawia przep艂yw krwi przez naczynia w艂osowate, przeciwdzia艂aj膮c tym samym powstawaniu opuchlizny. Balsamy, kremy i 偶ele z dodatkiem kofeiny od艣wie偶aj膮 wygl膮d sk贸ry, napinaj膮 j膮, w efekcie czego sylwetka zostaje wymodelowana, a sk贸ra uj臋drniona. Wyg艂adzaj膮 drobne zmarszczki. Tworz膮 pow艂ok臋 ochronn膮, zmniejszaj膮c ryzyko pojawienia si臋 鈥 pod wp艂ywem promieniowania ultrafioletowego 鈥 zmian sk贸rnych. W salonach kosmetycznych ekstrakty z kofeiny s膮 najcz臋艣ciej stosowane w trakcie zabieg贸w mezoterapii zar贸wno ig艂owej (substancja czynna aplikowana jest w sk贸rze za pomoc膮 igie艂), jak i bezig艂owej (witaminy, kwasy, aminokwasy, krzemionka, sole mineralne i inne s膮 wprowadzane w g艂膮b sk贸ry z wykorzystaniem oddzia艂uj膮cego na ni膮 pola elektrycznego o wysokim napi臋ciu). W trakcie bada艅 laboratoryjnych potwierdzono, 偶e termogeniczne w艂a艣ciwo艣ci kawy, ze wzgl臋du na wyst臋powanie w niej zwi膮zku chlorogenowego, odpowiadaj膮cego za aktywizacj臋 proces贸w lipozy (spalania zmagazynowanej tkanki t艂uszczowej), przyczyniaj膮 si臋 do wzmocnienia wydatku energetycznego i zmniejszenia przyrostu masy cia艂a. Systematyczne aplikowanie kosmetyk贸w opartych na ekstraktach wydobytych z ziaren kawy zapobiega odk艂adaniu si臋 tkanki t艂uszczowej, poci膮gaj膮c za sob膮 pojawianie si臋 tak bardzo nielubianej przez panie tzw. sk贸rki pomara艅czowej. Termogeniczne w艂a艣ciwo艣ci ekstraktu kawy przyczyniaj膮 si臋 r贸wnie偶 do zwi臋kszenia聽 przep艂ywu krwi przez naczynia w艂osowate, dzi臋ki czemu sk贸ra staje si臋 lepiej dotleniona, a jej koloryt wyr贸wnuje si臋. Zmniejszeniu ulegaj膮 tak偶e cienie wok贸艂 oczu, a w niekt贸rych przypadkach znikaj膮 ca艂kowicie. Zawarto艣膰 polifenoli spowalnia proces rozpadu witaminy C w sk贸rze, uniemo偶liwiaj膮c pojawianie si臋 drobnych zmarszczek, a tak偶e wyg艂adzaj膮c ju偶 powsta艂e. W艂a艣ciwo艣ci przeciwzapalne i przeciwbakteryjne ekstraktu kawy dobroczynnie wp艂ywaj膮 tak偶e na cer臋 ze sk艂onno艣ciami do niedoskona艂o艣ci 鈥 zmniejszaj stan zapalny zmian ju偶 powsta艂ych (sebum i martwe kom贸rki zatykaj膮c pory sk贸ry powoduj膮 powstanie stanu zapalnego i wyprysk贸w). Peeling kawowy pozwala na dog艂臋bne oczyszczenie cery. Tak samo 艣wietnie sprawi si臋 przy piel臋gnacji ow艂osionej sk贸ry g艂owy, aktywizuj膮c cebulki w艂osowe przez pobudzenie mikrokr膮偶enia sk贸ry g艂owy, daj膮c tym samym impuls do wzrostu w艂os贸w, wzmacniaj膮c je r贸wnocze艣nie, dodaj膮c im blasku, a tak偶e ocieplaj膮c ich barw臋. Zdolno艣ci te zosta艂y potwierdzone w trakcie bada艅 in vitro przeprowadzonych przez dr. Lindera z Uniwersytetu w Jenie (Niemcy). Blondynki nie powinny jednak wykonywa膰 zabieg贸w na w艂osy, wykorzystuj膮c do tego ziarna kawy, poniewa偶 mo偶e ona zabarwi膰 ich jasne w艂osy.

Ekstrakt kawy nie jest zalecany 鈥 ze wzgl臋du na swoj膮 intensywno艣膰 鈥搊sobom maj膮cym sk贸r臋 naczyniow膮 ze sk艂onno艣ci膮 do wyst臋powania mikrowylew贸w. Ci臋偶arne kobiety tak偶e powinny zrezygnowa膰 z u偶ytkowania kosmetyk贸w opartych na ekstraktach kawowych.

Aromat kawy odnale藕膰 mo偶emy r贸wnie偶 w zapachach drogeryjnych wonno艣ci mi臋dzy innymi w: DKNY Be Delicious Men Donna Karan, Black Opium Yves Saint Laurent, Espresso Demeter Fragrance, Rebelle Rihanna.

Mi艂o艣nicy kawy mog膮 wi臋c na r贸偶ne sposoby delektowa膰 si臋 w艂a艣ciwo艣ciami cennych ziaren.

Zr贸b to sam

Wykonanie kosmetyk贸w kawowych nie jest trudne i wi臋kszo艣膰 z nas z tym sobie poradzi. A oto przepisy.

  1. Peeling do twarzy. Potrzebujemy: fusy kawowe, cukier br膮zowy, oliw臋 z oliwek. Wykonanie: fusy kawowe ods膮czamy 艂膮cz膮c je dok艂adnie z pozosta艂ymi sk艂adnikami. Powsta艂y w ten spos贸b peeling nak艂adamy na sk贸r臋 twarzy okr膮g艂ymi ruchami. P艂uczemy wod膮.
  2. Peeling do sk贸ry g艂owy. Potrzebujemy: 1/3 fili偶anki mielonej kawy (1 fili偶anka to 225 ml), dowolnej ulubionej od偶ywki do w艂os贸w. Wykonanie: kaw臋 i od偶ywk臋 艂膮czymy ze sob膮 a偶 otrzymamy jednolit膮 mas臋. Powsta艂膮 mieszanin臋 nak艂adamy na sk贸r臋 g艂owy okr臋偶nymi ruchami, zwil偶aj膮c uprzednio w艂osy. Czynno艣膰 wykonujemy przez 5-10 minut. Na koniec peeling sp艂ukujemy wod膮, w艂osy za艣 myjemy ulubionym szamponem do w艂os贸w.
  3. Antycellulitowy peeling do cia艂a. Potrzebujemy: 录 szklanki zmielonej kawy (1 szklanka to 250 ml), 录 szklanki cukru, 2-3 艂y偶ki oliwy z oliwek. Wykonanie: wszystkie sk艂adniki 艂膮czymy ze sob膮 do otrzymania konsystencji g臋stej pasty. Mieszank臋 nak艂adamy na sk贸r臋 cia艂a masuj膮c j膮 okr臋偶nymi ruchami przez kilka minut.
  4. 艢rodek na opuchni臋te powieki i podkr膮偶one oczy. Potrzebujemy: p贸艂 艂y偶eczki ods膮czonych i wystudzonych fus贸w, kilka kropli oliwy z oliwek oraz wody. Wykonanie: fusy mieszamy z oliw膮 z oliwek i wod膮 tak, by uzyska膰 konsystencj臋 pasty. Przestudzon膮 mieszank臋 nak艂adamy na powieki, a tak偶e pod oczy. Pozostawiamy na 5-10 minut. Zmywamy zimn膮 wod膮.
  5. Maska uj臋drniaj膮ca. Potrzebujemy: 1/3 szklanki zaparzonych fus贸w, kaw臋, g臋st膮 艣mietank臋, kakao. Wykonanie: sk艂adniki mieszamy ze sob膮 a偶 otrzymamy jednolit膮 mas臋. Nak艂adamy na sk贸r臋 twarzy, szyi i dekoltu. Po kilku minutach zmywamy wod膮.

Ma艂gorzata Kr贸likowska