Skorupki od jajek, sosnowe ig艂y, papierowa pulpa, obornik ko艅ski, sfermentowane mleko, szyby z mikrofal贸wek. Wi臋kszo艣膰 z tych rzeczy postrzegamy jako odpady, cz臋艣膰 mo偶e wzbudzi膰 obrzydzenie. 艁atwo jednak pozby膰 si臋 tych skojarze艅, gdy widzimy pi臋knie zaprojektowanie przedmioty, wykonane w艂a艣nie z tych materia艂贸w. The Home of Sustainable Things to niezwyk艂y sklep z artyku艂ami gospodarstwa domowego w londy艅skiej dzielnicy Islington, w kt贸rym znajdziemy designerskie przedmioty z recyklingu. W艂a艣ciciele sklepu Desislava Vangelova i Petko Tashev staraj膮 si臋 wykorzysta膰 bezpowrotnie tracone surowce i odci膮偶y膰 艣rodowisko. Co oferuj膮? Klamki do drzwi zrobione z odpad贸w spo偶ywczych, kapcie filcowane z przetworzonego plastiku, dmuchane wazony ze szk艂a mikrofalowego, podstawki wykonane z herbaty Rooibos i rze藕biarskie lampki z ko艅skiego obornika, torby i portfele uszyte z tkaniny, kt贸r膮 stworzono z w艂贸kna bananowego i mleka kokosowego, talerze z kory drzew. I wiele innych zaskakuj膮cych przedmiot贸w, kt贸re 艂膮czy jedno 鈥 circular design, czyli projektowanie w obiegu zamkni臋tym.

Jaki jest Wasz ulubiony przedmiot w sklepie?

Mamy kilka ulubionych, ale 艣wietnym przyk艂adem jest seria COMMON SANDS, stworzona przez naszych przyjaci贸艂 ze Studio Plastique. Do wykonania kolekcji wykorzystano odpady szklane z domowych sprz臋t贸w AGD, takich jak pralki, lod贸wki i zamra偶arki. Dopracowanie procesu zaj臋艂o im lata, ale wreszcie mo偶emy podziwia膰 rezultaty. Bior膮c pod uwag臋, 偶e przy tradycyjnym recyklingu prawie wcale nie wykorzystuje si臋 tego rodzaju szk艂a, to niewyobra偶alne, jak wiele ma zastosowa艅. Zar贸wno obecna kolekcja, jak i przysz艂e projekty nios膮 za sob膮 wielki potencja艂.

Bardzo podoba mi si臋 pomys艂 wykonania kieliszk贸w do jajek ze skorupek 鈥 s膮 zmy艣lnie zaprojektowane i nios膮 za sob膮 jasny przekaz. Jakie s膮 Wasze kryteria doboru produkt贸w do sklepu?

Trafi艂e艣 w sedno. Ten produkt jest uosobieniem warto艣ci stoj膮cych za wi臋kszo艣ci膮 naszych dzia艂a艅. 殴r贸d艂o materia艂u i proces tw贸rczy to pocz膮tek drogi. Gdy spe艂nimy te kryteria, przygl膮damy si臋 wszystkim szczeg贸艂om procesu tworzenia projektu. Opr贸cz obiegu zamkni臋tego, naszymi wymogami s膮: przemy艣lana estetyka i przyst臋pna cena. Nie interesuj膮 nas projekty przeznaczone do galerii. Wierzymy, 偶e design obiegu zamkni臋tego powinien by膰 towarem integruj膮cym, a nie wykluczaj膮cym 鈥 w takiej sytuacji ka偶dy jest zaproszony do udzia艂u, a nawet ka偶dy jest potrzebny.

Sk膮d sprowadzacie przedmioty? Czy pochodz膮 w wi臋kszo艣ci z Wielkiej Brytanii?

Pracujemy z projektantami z ca艂ego 艣wiata, ale w wi臋kszo艣ci z Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii. Logistyka jest jednak dla nas kluczowa. Cz臋sto korzystamy z prac utalentowanych lokalnych tw贸rc贸w, dzi臋ki czemu mo偶emy zminimalizowa膰 wp艂yw transportu na 艣rodowisko i jednocze艣nie wykorzysta膰 lokalne odpady.

Jak radzicie sobie z wytrzyma艂o艣ci膮 przedmiot贸w z recyklingu, klienci maj膮 jakie艣 w膮tpliwo艣ci?

Pytania o wytrzyma艂o艣膰 to teraz najcz臋stsze w膮tpliwo艣ci. Klienci maj膮 obawy, jak przedmioty zachowaj膮 si臋 w normalnym u偶ytkowaniu. Niekt贸rych produkt贸w nie mo偶na jednak oceni膰 bez up艂ywu lat, wi臋c informujemy klient贸w o tym, co ju偶 wiemy, a czego jeszcze nie. Przyk艂adowo wsp贸艂pracowali艣my z projektantem z Londynu nad zastaw膮 sto艂ow膮 wykonan膮 ze z艂omu, w szczeg贸lno艣ci ze stali nierdzewnej. Wachlarz mo偶liwo艣ci jest niesamowity, ale mo偶emy zagwarantowa膰 jako艣膰 przedmiot贸w jedynie na 10 lat, s膮 bowiem wykonane z mieszanki metali. Co prawda przewidujemy, 偶e spokojnie mogliby艣my przed艂u偶y膰 czas gwarancji, ale nie mamy ca艂kowitej pewno艣ci. To mo偶e nastr臋cza膰 nam pewnych trudno艣ci, bo produkty o podobnych w艂a艣ciwo艣ciach maj膮 zazwyczaj 25 lat gwarancji i wi臋cej. Ale zrozumienie ogranicze艅, kt贸re pojawiaj膮 si臋 przy korzystaniu z wt贸rnych materia艂贸w, jest cz臋艣ci膮 procesu edukacji. Jasno prezentujemy 藕r贸d艂o surowc贸w i staramy si臋, by by艂o to oczywiste 鈥 dzi臋ki temu klienci czuj膮 zwi膮zek mi臋dzy produktem a materia艂em, z jakiego zosta艂 wykonany. To tak偶e wa偶ny krok, bo pozwala dostrzec, 偶e nie wszystko jest odpadem 鈥 nawet, je艣li tak to postrzegamy. Patrz膮c na to z perspektywy wsp贸lnoty, b臋dzie nam du偶o 艂atwiej, je艣li zaakceptujemy fakt, 偶e wi臋kszo艣膰 odpad贸w to po prostu surowce do przetworzenia. Mamy ich mn贸stwo, wi臋c warto znale藕膰 dla nich jak najwi臋cej nowych zastosowa艅 鈥 szkoda tego nie wykorzysta膰 i w艂a艣nie to pokazujemy w naszym sklepie.

Wasz sklep mie艣ci si臋 w starym zak艂adzie rze藕niczym. To tak偶e wpisuje si臋 w og贸ln膮 filozofi臋, jak膮 promujecie. Zreszt膮 w architekturze kwestia renowacji i nadawania nowych funkcji budynkom zyskuje na popularno艣ci.

W tej kwestii jest pole do d艂ugich dyskusji, bo bywa r贸偶nie. M贸wi膮c szczerze wiele firm architektonicznych wola艂oby budowa膰 nowe budynki, bo dzi臋ki temu maj膮 wi臋ksze zyski. To jednak ogromny ci臋偶ar dla 艣rodowiska, dlatego jeste艣my zwolennikami renowacji i wykorzystywania starych budynk贸w. Warto przyjrze膰 si臋 r贸wnie偶 materia艂om syntetycznym wykorzystywanym w budownictwie, kt贸re fatalnie wp艂ywaj膮 na 艣rodowisko. Powinni艣my promowa膰 naturalne materia艂y i wprowadzi膰 zmiany w prawie, kt贸re umo偶liwi膮 recykling materia艂贸w budowlanych na wi臋ksz膮 skal臋.

Wracaj膮c do pocz膮tku Waszej dzia艂alno艣ci, opowiedzcie, co Was doprowadzi艂o do tego miejsca, w kt贸rym teraz jeste艣cie?

Oboje pracowali艣my w bran偶y eventowej 鈥 dok艂adnie w hotelarskiej i reklamowej. Zacz臋li艣my wsp贸艂pracowa膰 w 2010 roku. Sze艣膰 lat p贸藕niej uruchomili艣my interaktywn膮 przestrze艅 reklamuj膮c膮 r贸偶ne marki. Prawd臋 m贸wi膮c, na tym etapie byli艣my ju偶 nieco zm臋czeni ogl膮daniem drogich przedmiot贸w i uczestniczeniem w ci膮gle takich samych wydarzeniach. W 2018 roku stworzyli艣my THE HOME OF SUSTAINABLE THINGS (HOST), kt贸ry mia艂 by膰 藕r贸d艂em zr贸wnowa偶onych rozwi膮za艅 dla bran偶y eventowej. Nasz pierwotny pomys艂 szybko si臋 zmieni艂 i stworzyli艣my pop-up (sklep tymczasowy 鈥 przyp. red), kt贸ry jako pierwszy oferowa艂 design obiegu zamkni臋tego. To by艂o ekscytuj膮ce, ale jednocze艣nie zaniepokoi艂 nas fakt, 偶e jeste艣my pionierami, bior膮c pod uwag臋 jak wa偶na jest konieczno艣膰 wprowadzenia w 偶ycie zr贸wnowa偶onego rozwoju. Poj臋cie obiegu zamkni臋tego prawie nie istnia艂o w przestrzeni publicznej. To by艂o pierwsze du偶e wyzwanie, z kt贸rym musieli艣my si臋 zmierzy膰. Sp臋dzili艣my wiele godzin staraj膮c si臋 jak najlepiej przedstawi膰 zasadno艣膰 designu obiegu zamkni臋tego i pokaza膰 procesy m膮drych tw贸rc贸w. Powoli zaczynamy dostrzega膰 rezultat tych dzia艂a艅. Odwiedzaj膮 nas wyk艂adowcy r贸偶nych uczelni, ogl膮daj膮 produkty 鈥瀗a 偶ywo鈥 i szukaj膮 inspiracji do zaj臋膰 ze studentami o zr贸wnowa偶onym rozwoju. Na 艣wiecie zwi臋ksza si臋 艣wiadomo艣膰 zmian klimatycznych, z kt贸rymi wszyscy si臋 mierzymy 鈥 dlatego nasze dzia艂ania spotykaj膮 si臋 z coraz wi臋kszym 聽zrozumieniem.

Czyli widzicie przysz艂o艣膰 w obiegu zamkni臋tym, to nie jest niszowa, chwilowa moda?

Zdecydowanie widzimy. Zacz臋li艣my od skromnej kolekcji siedmiu projektant贸w i w kr贸tkim, przerywanym pandemi膮 czasie HOST sta艂 si臋 centralnym punktem designu obiegu zamkni臋tego, reprezentuj膮cym ponad 40 tw贸rc贸w. Mamy zaproszenia do wsp贸艂pracy z ca艂ego 艣wiata, wi臋c kto wie, co stanie si臋 za 10, 15 czy 20 lat. Z pewno艣ci膮 stanowimy innowacyjny filar designu, kt贸ry odzwierciedla najbardziej aktualne potrzeby.

HOST zapewnia miejsce post臋powo my艣l膮cym tw贸rcom, ale najwy偶szy czas, by r贸wnie偶 rz膮dy do艂膮czy艂y do naszych dzia艂a艅. Dzia艂ania na szczeblu krajowym pozwol膮 przyspieszy膰 zmiany, kt贸re s膮 naprawd臋 nieuniknione nie tylko dla londy艅czyk贸w, ale dla ka偶dego z nas.

Rozmawia艂 Aleksander Tylman,

zdj臋cia Facundo Bustamante