W czasie gdy obywatele wielu europejskich kraj贸w kojarzeni byli z perukami, 偶abotami, po艅czochami i ogolonym na g艂adko licem, polskim synonimem prawdziwego m臋偶czyzny by艂 w膮s. Kultury w膮s贸w nie skruszy艂y ani zabory, ani przemiany ustrojowe, ani nawet zmiany kulturowe. I cho膰 dzisiejsza moda na bujne brody wypar艂a trend na w膮s, nie podlega jednak w膮tpliwo艣ci, 偶e wraca on do 艂ask.

Majestatycznym zarostem nad g贸rn膮 warg膮 szczyci艂o si臋 wielu polskich kr贸l贸w: Boles艂aw Chrobry, W艂adys艂aw Jagie艂艂o, W艂adys艂aw 艁okietek (taka przynajmniej imaginacja uwieczniona zosta艂a na obrazach Jana Matejki) czy Jan III Sobieski; bohater narodowy Kazimierz Pu艂aski 鈥 czo艂owa posta膰 walk o wolno艣膰 Polski i Stan贸w Zjednoczonych Ameryki P贸艂nocnej; wybitne postacie okresu mi臋dzywojnia: Ignacy Paderewski, J贸zef Pi艂sudski, a tak偶e zas艂u偶eni w膮sacze okresu powojennego z Lechem Wa艂臋s膮 na czele. S艂awny w膮s nosi艂y tak偶e osoby niezwi膮zane z polityk膮: Zbigniew Boniek, Adam Ma艂ysz oraz Dawid Podsiad艂o.

Chocia偶 w膮sy kojarzone s膮 tak偶e z osobami o negatywnym odbiorze historycznym, jak Hitler, Stalin czy Saddam Husajn, pozytywnych ambasador贸w zarostu pod nosem by艂o i jest jednak zdecydowanie wi臋cej. Wynika to z faktu, 偶e w膮sy nigdy nie stanowi艂y cechy charakterystycznej dla w艂adc贸w i polityk贸w, ale pe艂ni艂y r贸wnie偶 wa偶k膮 funkcj臋 w kulturze i zwyczajach r贸偶norodnych grup spo艂ecznych.

Leon 呕u艂awski, pochodz膮cy z Limanowej pisarz i lekarz, w opublikowanej przez siebie w 1895 roku i dedykowanej 鈥瀋zcigodnym w膮saczom ca艂ego 艣wiata鈥 broszurze pod tytu艂em 鈥濿膮sy pod wzgl臋dem przyrodzonym, ekonomicznym, estetycznym, politycznym i fizjologiczno-lekarskim鈥 przekonywa艂, i偶 鈥(鈥) w膮s na g贸rnej po艂o偶ony wardze mi臋dzy ustami i nosem, utrzymuj膮c t臋go艣膰 i elastyczno艣膰 twarzy, i tworz膮c jakoby ganek dla zabezpieczenia wchodu do domu od wiatr贸w i zamieci, jest ochron膮 dla oddechu. W膮s zatem jest jako baszta fortecy p艂uc, chroni膮ca oddech od chor贸b (鈥)鈥. Dzi艣 ju偶 wiemy, 偶e zarost na twarzy, spomi臋dzy innych cech ludzkiego cia艂a, jest jedynie atrybutem ozdobnym i nie pe艂ni 偶adnych fizjologicznych funkcji.

Styl, d艂ugo艣膰 i g臋sto艣膰 w膮s贸w zmienia艂a si臋 wraz z biegiem czasu, fantazji nosz膮cego, a tak偶e mody. Z tego te偶 powodu mo偶emy wymieni膰 kilka najbardziej charakterystycznych form zarostu m臋skiej twarzy. W膮sy typu Zorro 鈥 zaczynaj膮 si臋 tu偶 przy nosie, s膮 bardzo cienkie i si臋gaj膮 obu k膮cik贸w ust. W膮sy typu Watson 鈥 bujne, wygi臋te charakterystycznie do g贸ry tu偶 przy k膮cikach ust. W膮sy typu Zappa 鈥 g臋ste, rozci膮gaj膮ce si臋 prosto mi臋dzy nosem a ustami, zaokr膮glone i opadaj膮ce w d贸艂 przy k膮cikach ust. W膮sy typu Asterix 鈥 g臋ste, zachodz膮ce na usta, opadaj膮ce w d贸艂 w okolicy k膮cik贸w ust. W膮sy typu Dali 鈥 w膮skie i d艂ugie, od k膮cik贸w ust podkr臋cane do g贸ry. W膮sy typu Einstein 鈥 g臋ste, zachodz膮ce na wargi (zas艂aniaj膮ce g贸rn膮 warg臋);ci膮gn膮 si臋 wzd艂u偶 ca艂ych ust i s膮 艣cinane 鈥瀗a prosto鈥. W膮sy typu pencil 鈥 cienkie, proste w膮sy, cz臋sto przedzielone pod nosem na dwie cz臋艣ci. Popularne w艣r贸d aktor贸w wyst臋puj膮cych w latach 20. i 30. XX wieku. W膮sy typu lampshade 鈥 g臋ste, zaczynaj膮ce si臋 tu偶 przy nosie, a nast臋pnie schodz膮ce w kszta艂cie tr贸jk膮ta w kierunku ust. W膮sy typu english mustache 鈥 w wygl膮dzie podobne do w膮s贸w 脿 la Dali z t膮 r贸偶nic膮, i偶 ich d艂ugie ko艅ce nie s膮 wywijane w g贸r臋, a sztorcowo wyprostowane w boki.

Zwyk艂y ten w膮s nasz powszedni, a jednak jaki r贸偶ny.

Ma艂gorzata Kr贸likowska